Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
623.2K
Қаралым
283
Орташа
Сұрыптау:
Ұры басқаның малын жейді,
Өзінің арын жейді.
Өзінің арын жейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрлықтың түбі жақсылыққа апармайтынын ескертеді. Тура мағынада ұры бөтеннің малын алып, п...
Берген жомарт емес, алған жомарт.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: біреуге сый берген адам ғана жомарт деп бағаланбайды, кейде алған адамн...
Мал сақтама, ар сақта.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — малды көбейтуге ғана ұмтылма, ең алдымен ар-ұятты сақта деген ой. Аста...
Ақылдының алды,
Ағып жатқан дария.
Сараң адамның алды,
Қу тақыр, шөл жазира.
Ағып жатқан дария.
Сараң адамның алды,
Қу тақыр, шөл жазира.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ақылды адам мен сараң адамның айырмасын салыстырып көрсетеді. Ақылды кісінің алды кең, жо...
Жыланның уы тісінде,
Адамның уы тілінде.
Адамның уы тілінде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жыланның зияны оның тісіндегі уында болса, адамға ең ауыр жараны тілмен айтылған сөз түс...
Атыңа ауыр жүк артпа,
Анаңа ауыр сөз айтпа.
Анаңа ауыр сөз айтпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға екі үлкен аманатты — жан серігі болған ат пен ардақты анаға жауапкершілікпен қарау...
Сыйлассаң - сыйымды боларсың.
**Негізгі мағынасы** «Сыйлассаң - сыйымды боларсың» деген мақал адамды өзгені құрметтеуге, ілтипат танытуға шақырады. М...
Біреу тойып секіреді,
Біреу тоңып секіреді.
Біреу тоңып секіреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — біреудің секіруі тоқтықтан, енді біреудің секіруі тоңғандықтан. Астар...
Аузын қу шөппен сүрткен.
**Негізгі мағынасы** «Аузын қу шөппен сүрткен» деген мақал өте үнемшіл, тар жерден шықпайтын, артық шығынға жаны қимайт...
Күңге күле қарасаң,
Көйлегіне жамау сұрайды.
Көйлегіне жамау сұрайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — күңге жылы жымиып, тым еркелетіп қарасаң, ол оны өзіне берілген кеңшіл...
Иттің ішіне сары май жақпас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреудің ішкі ниеті дұрыс болмаса, оған сырттай қанша жақсы іс жасасаң да, пайдасы аз еке...
Жақсының басына іс түссе,
Ашынар да, ашылар.
Жаманның басына іс түссе,
Бір тулар да, басылар.
Ашынар да, ашылар.
Жаманның басына іс түссе,
Бір тулар да, басылар.
**Негізгі мағынасы** Жақсы адам қиындыққа тап болса, ол күйреп кетпейді: алдымен қиналып, ашынып, ауырсынса да, соңынан...
Біреуге өлім тілегенше,
Өзіңе өмір тіле.
Өзіңе өмір тіле.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға жамандық ойлама, өзіңе және өзгеге жақсы тілек тіле деген өнеге береді. Біреудің қ...
Өтіріктің құйрығы бір тұтам.
**Негізгі мағынасы** Өтірік қанша әдемі айтылғанымен, оның шындығы тез ашылады. Мақалдың тура мағынасы — өтіріктің «құйр...
Мысыққа ойын керек, тышқанға өлім керек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — мысыққа аңдып ойнау, тышқанға сол ойынның соңы өлім болатынын білдіред...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.