Жақсыны күшінен емес, ісінен таны.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Жақсы адамды сыртқы күшіне, беделіне не айбарлы түріне қарап емес, істеген ісіне қарап тану керек. Яғни шын жақсылық — сөзде емес, әрекетте, пайдалы қимылда, адал қызметте көрінеді. Бұл мақал адамды біреуді асығыс бағаламауға, мінезі мен ниетін іс арқылы байқауға үйретеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «күш» — адамның дене қуаты, салтанаты, өктемдігі немесе сыртқы әсері. Ал «іс» — оның шынайы болмысы, адамгершілігі, еңбегі мен пайдасы. Халық даналығы жақсыны бұл жерде даңғаза мінезімен емес, нақты әрекетімен өлшейді. Осы арқылы «көрініс алдамшы, іс шындықты ашады» деген ой беріледі.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал әсіресе жұмыс орнында, оқу мен қоғамда өте орынды. Мысалы, бір адам көп сөйлеп, өзін мықты көрсетеді, бірақ уәдесін орындамайды; ал екінші адам тыныш қана жүріп, тапсырманы уақытында, сапалы атқарады. Осындайда жақсыны екіншісінен танимыз. Бұл мақал әр адамды жауапкершілікке, адал еңбекке және қарапайым іске мән беруге шақырады.