Жақсылық ұзақ тұрмайды,
Жамандық әр кез тозбайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал өмірде жақсылықтың да, жамандықтың да із қалдыратынын меңзейді. Тура мағынасында жақсылық тез ұмытылып кететіндей, ал жамандық ұзақ уақыт әсерін жоғалтпайтындай көрінеді. Астарлы мағынасы — адам жасаған ісі үшін жауапты: бір рет істеген жаман қылықтың салдары ұзаққа созылады, ал жақсы іс үздіксіз қайталанбаса, оның қадірі бәсеңдейді. Сондықтан адам жақсылықты тұрақты мінезге айналдыруы керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «ұзақ тұрмайды» деген тіркес жақсылықтың баянсыз, күтімсіз қалуын бейнелейді. Ал «тозбайды» сөзі жамандықтың оңай өшпейтін, ізі кетуі қиын құбылыс екенін аңғартады. Мұнда жақсылық пен жамандық киім не зат сияқты елестетіледі: біреуі тозып жоғалса, біреуі ұзақ сақталып қалады. Бұл образ адамға әр әрекеттің салмағын сезіндіреді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әсіресе қарым-қатынаста, әлеуметтік желіде немесе жұмыста өте орынды. Мысалы, бір адам әріптесіне бірнеше рет дөрекі сөйлесе, оның сол сөзі ұзақ уақыт есінде қалады, ал бір рет көрсетілген көмегі де тез ұмытылуы мүмкін. Сондықтан жақсы мінезді күн сайын дәлелдеп отыру қажет.
Jamandyq ár kez tozbaıdy.