Жақсының қайрағаны өтер,
Жаманның жанығаны өтер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Жақсы адам өз сөзін де, ісін де ойланып, таразылап айтса, оның айтқаны да, ықпалы да ұзаққа барады, өтімді болады. Ал жаман адам қанша тырысып, даурықса да, сөзі де, ісі де көпке бармайды, тез ұмытылады. Мақалдың тура мағынасы — бірдеңені қайрау, жаныу әрекеті, ал астарлы мағынасы — адамның мінезі мен беделінің өмірдегі салмағы. Яғни, жақсының еңбегі мен өнегесі жұртқа жұғысты, ал жаманның әрекеті уақытша ғана әсер етеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қайраған» сөзі өткірлеу, шыңдау, дайындық пен парасатты білдіреді. «Жанғаны» — сырттай жылтырағанымен, іші бос, өтпелі әрекетті меңзейді. Халық жақсының ісін өткір пышақтай, ал жаманның ісін оттай лап етіп, тез сөніп қалатын нәрсеге теңеген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгінгі күні де адамға адалдық пен сапа маңызды екенін еске салады. Мысалы, жұмыста бір маман өз ісін ұқыппен, жауапкершілікпен атқарса, оның еңбегі бағаланып, есімі жақсы қалады; ал тек сыртқы көрініспен, бос уәдемен жүрген адам ұзақ сенімге ие болмайды.
Jamannyń janyǵany óter.