Жақсының қайрағаны өтер,
Жаманның жанығаны өтер.
«Жақсының қайрағаны өтер, Жаманның жанығаны өтер.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Мақал жақсы адамның да, жаман адамның да ықпалы өтімді болатынын ескертеді. «Қайрау» мен «жаныу» — екеуі де пышақты өткірлеу, сонымен бірге адамды бір іске демеу, қоздыру дегенді білдіреді. Жақсының қайрағаны өтеді: ол адамды игі іске жігерлендірсе, сол сөз нәтиже береді. Бірақ жаманның жанығаны да өтеді: ол біреуді араздыққа, кекке, теріс іске айдап салса, оның да әсері аз болмайды. Демек, сөздің күші айтушының ниетіне қарамай жұмыс істейді, тек біреуі игілікке, екіншісі зиянға бастайды. Сондықтан адам кімнің қайрауына еретінін байқап жүруі керек.
Образдар мен теңеулер
Пышақ қайрақ тасқа қайралады, ал жанығанда да жүзі өткірленеді: әдісі бөлек болғанмен, екеуінің де нәтижесі — кесетін жүз. Халық адам сөзін осы өткір жүзге теңеген. Жақсының қайрауы — жігер беретін ақыл-кеңес, жаманның жанығаны — ашу мен кекті өршітетін арандату. Екеуінің де жүзі өтеді, айырмасы — неге жұмсалатынында.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Бүгін бұл ой ортаңызды таңдауға тікелей қатысты. Мысалы, бір досыңыз сізді спортпен айналысуға, оқуды аяқтауға шақырса, оның сөзі сізге күш береді. Ал екінші біреу «оны кешірме, кегіңді ал» деп күнде құлағыңызға құйса, сол сөз де бір күні өз әсерін тигізуі мүмкін. Сондықтан кімнің кеңесіне құлақ асатыныңызды саналы түрде таңдаған жөн.
Jamannyń janyǵany óter.