Жақсының кегі
Жібек орамал кепкенше.
Жаманның кегі
Басы жерге жеткенше.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жақсылық пен жамандықтың кек сақтауына салыстырмалы баға береді. Жақсы адам ренжісе де, ашуын ұзақ ұстамай, тез ұмытып, кешірімге келеді. Оның ызасы жібек орамалдың тез кебуі сияқты, яғни қысқа уақыттық қана. Ал жаман адам өкпесін ішіне сақтап, өшпенділігін ұзақ қоздырады; оның кегі басы жерге жеткенше, яғни кек қайтармай тынбайтын деңгейде болады. Мақалдың астары — адамның мінезі оның кек ұстауынан да көрінеді: ізгі жан сабырлы, кеңпейіл болса, жаман жан қасарысып, өш алуға бейім.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы "жібек орамал" — нәзіктік пен жылдамдықтың белгісі. Жібек жұқа болғандықтан тез кебеді, демек жақсы адамның өкпесі де тез басылады. Ал "басы жерге жеткенше" деген тіркес тым ұзақ, шектен шыққан кекті білдіреді. Бұл — жаман адамның ішіндегі ауыр ыза мен өшпенділіктің образды көрінісі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адамдар арасындағы түсініспеушілікке сабырмен қарау керек екенін еске салады. Мысалы, жұмыс орнында әріптесіңіз қателессе, жақсы адам бірден ренжіп, ара қатынасты бұзбай, мәселені сөйлесіп шешеді. Ал ашуын жинай берген адам ұзақ уақыт өкпе сақтап, ұжымдағы татулықты бұзады.
Jibek oramal kepkenshe.
Jamannyń kegi
Basy jerge jetkenshe.