Тәрбие туралы 1153
Тәрбие туралы қазақ мақал-мәтелдері – адамгершілік, инабат, еңбек пен өнегені дәріптейтін даналық сөздер.
1153
Мақал-мәтел
250.1K
Қаралым
216
Орташа
Сұрыптау:
Өткендерін ескерген -
Өскендіктің белгісі.
Өткендерін ұмытқан -
Өшкендіктің белгісі.
Өскендіктің белгісі.
Өткендерін ұмытқан -
Өшкендіктің белгісі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өткенін, ата-баба жолын, өмірден алған сабақтарын ұмытпау керегін айтады. Өткенін...
Мұсылманшылық әсте-әсте,
Кәпір болу бір пәсте.
Кәпір болу бір пәсте.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал имандылық пен адамгершілікке бірден жету оңай еместігін, ал азғындық пен теріс жолға тез...
Игілікке - сүйгілік.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қандай да бір игі іс, береке, пайдалы әрекет болса, соған жұрттың да ы...
Ел жасымен көрікті,
Тау тасымен көрікті,
Аяқ асымен көрікті.
Тау тасымен көрікті,
Аяқ асымен көрікті.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр нәрсенің өзіне лайық сәні, мәні болатынын айтады. Елдің көркі — жас ұрпақ, себебі жас...
Бала, баланың ісі шала.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал балаға тән мінез бен әрекет көбіне толық пісіп-жетілмегенін, сондықтан оның ісі кейде ойл...
Қыз еркем - кестесімен көркем,
Ұл еркем - өнерімен көркем.
Ұл еркем - өнерімен көркем.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұл мен қыздың көркі тек сыртқы сұлулықта емес, өзіне тән өнері мен тәрбиесінде екенін айт...
Ат болатын құлынның,
Бауыры жазық келер.
Адам болар баланың,
Маңдайы жазық келер.
Бауыры жазық келер.
Адам болар баланың,
Маңдайы жазық келер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның да, тұлпардың да болашағы бала күнінен-ақ байқалатынын білдіреді. Туа біткен белг...
Арғымақ аттың құйрығы
әрі жібек, әрі қыл.
Ер жігіттің белгісі
әрі мырза, әрі құл.
әрі жібек, әрі қыл.
Ер жігіттің белгісі
әрі мырза, әрі құл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер жігіттің мінезі қос қырлы болуға тиіс екенін айтады. Бір жағынан, ол мырза, жомарт, ке...
Әйел - қырық шырақты.
**Негізгі мағынасы** «Әйел - қырық шырақты» деген мақал әйел адамның отбасы мен үй ішіндегі рөлінің өте кең, көпқырлы е...
Түйір нан - тамшы тер.
**Негізгі мағынасы** Түйір нанның артында үлкен еңбек жатқанын білдіреді. Нан дастарқанға оңай келмейді, оны өсіру, ору,...
Арық деген жаман тай,
Жазға шығып ат болар.
Жамандығы сезілсе,
Жақын кісі жат болар.
Жазға шығып ат болар.
Жамандығы сезілсе,
Жақын кісі жат болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен мінездің уақыт өте өзгеретінін айтады. Тура мағынасында арық, әлсіз тай жаз шығы...
Бала өсті дегенше,
батыр өсті десейші.
Батыр өнер білмесе,
қапыл өсті десейші.
батыр өсті десейші.
Батыр өнер білмесе,
қапыл өсті десейші.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал баланың жай ғана өсіп, бойжеткені немесе ержеткені жеткіліксіз екенін айтады. Шын мәнінде...
Мұңдасқан көңілде кір қалмас.
**Негізгі мағынасы** «Мұңдасқан көңілде кір қалмас» деген мақал адам ішіндегі қайғы, наланы бөліссе, жүрек жеңілдеп, жа...
Қаталдық қартайтады,
Күлкі көркейтеді.
Күлкі көркейтеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мінезінің бет-бейнесі туралы айтады. Тура мағынада қатал, суық, ашулы адамның жүзі д...
Қар қылаумен өседі,
Бала сылаумен өседі.
Бала сылаумен өседі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің нәзік те жүйелі болуы керегін айтады. Қар қылау-қылау болып жиналып, бір...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Атадан - өсиет, анадан - қасиет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың балаға беретін тәрбиесі мен ықпалы зор екенін білдіреді. Тура мағынасында әкед...
«Тәрбие туралы» мақал-мәтелдер – ұрпаққа бағыт-бағдар беретін, мінез бен құндылықты қалыптастыратын халық даналығы. Бұл санатта ата-ана өнегесі, ұстаз тәлімі, үлкенді сыйлау, кішіге ізет, адалдық пен жауапкершілік сияқты ұстанымдар қысқа да нұсқа сөзбен түйінделеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.