Қой толғағыңды берме,
Оң толғағыңды бер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — қой төлдегенде оның толғағын, яғни қиналысын бермеу, жақсысын беріп, жеңілдету. Астарлы мағынасы — адам өмірінде де ауырлықты емес, жеңілдікті, игілікті, пайдалысын жасау керек деген ой жатыр. Яғни біреуге жүк артпай, көмектесіп, қолайлы жол ұсын деген өсиет айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қой» — қазақ тіршілігіндегі момын, пайдалы малдың бейнесі. «Толғақ» сөзі қиындықты, ауыр сәтті білдіреді. «Оң толғағы» — жақсы, сәтті, берекелі күйдің символы. Халық осы арқылы әр істің ауырын емес, оңайын, пайдалысын таңдауды меңзейді. Образдың түбі мал шаруашылығындағы тәжірибеден алынғанымен, ойы бүкіл өмірге ортақ.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды жұмыс, оқу, отбасы, аралас-құралас қатынаста қолдануға болады. Мысалы, бір адам әріптесіне шамасы келмейтін ауыр тапсырма бермей, мүмкіндігіне сай іс жүктесе, осы мақал орынды айтылады. Сонда ол кісілік, түсіністік пен жанашырлықты білдіреді.
Oń tolǵaǵyńdy ber.