Шебер болар бала бармағынан,
Кісі болар бала кісілігінен танылады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал баланың ертең қандай адам болатыны оның бүгінгі мінезі мен іс-әрекетінен байқалатынын айтады. Бірі қолөнерге, іске икемді болып, шеберлікке ерте үйренеді; бірі адамгершілігімен, сөзімен, әдебімен көзге түседі. Яғни адамның болашағы тек туған қабілетіне емес, оның кісілігіне, тәрбиесіне де байланысты.
Образдар мен теңеулер
«Бармағынан» деген сөз бала қолының ептілігін, іске икемін білдіреді. Бұл жерде шеберлік туа біткен қабілет пен еңбектің белгісі ретінде алынады. Ал «кісілігінен» дегені — адамның парасаты, ұяты, сыйластығы, үлкенге құрметі, кішіге ізеті. «Кісі болу» тіркесі жай ғана адам болып туу емес, нағыз тәрбиелі, арлы, жөн білетін азамат болу мағынасын береді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал баланың тек оқудағы бағасына емес, жалпы мінез-құлқына да назар аудару керек екенін ескертеді. Мысалы, мектепте бір оқушы сурет салуға не техникаға өте икемді болса, ол «шебер болар бала». Ал достарына сыпайы сөйлеп, уәдесінде тұратын оқушы «кісі болар бала» деп бағаланады. Сондықтан ата-ана мен ұстаз баланың қабілетін де, тәрбиесін де қатар дамытуы керек.
Kisi bolar bala kisiliginen tanylady.