Көрене зорлық - басқа қорлық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Көріне зорлық - басқа қорлық» деген мақал ашықтан-ашық жасалған қысымның, әділетсіздіктің адамға ауыр соққы болатынын білдіреді. Тура мағынасында біреудің көзінше күш көрсету, кеудемсоқтық таныту — қорлау саналады. Астарлы мағынасы одан да терең: ел алдында жасалған озбырлық адамның намысын таптайды, беделін түсіреді, сондықтан ондай әрекеттен аулақ болу керек. Бұл мақал әділдік пен адам сыйлаудың маңызын еске салады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «көріне» сөзі — жұрттың көзінше, ашық түрде дегенді аңғартады. «Зорлық» — күшке салу, басыну, әлсізді пайдалану. Ал «қорлық» — адамның жанын жаралайтын масқара, намысты аяққа басу. Яғни мұнда зорлық пен қорлық қатар қойылып, күш көрсету тек қарсы адамға емес, өзіңнің адамдық бейнеңе де дақ түсіретіні бейнеленеді.
Қазіргі өмірде
Бүгінгі күні бұл мақал жұмыс орнында, отбасында не қоғамдық жерде біреуді көптің алдында кемсітуге болмайтынын ескертеді. Мысалы, мұғалім оқушыны сынып алдында ұрсып, абыройын түсірсе, бұл баланың жанын жаралайды. Сондықтан ескерту де, сын да әдеппен, жеке айтылғаны дұрыс.