Қарға баласы боқ шоқыр,
Молда баласы оқу оқыр.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал әркім өз ортасына, көрген тәрбиесіне тартады деген ойды білдіреді. Қарғаның баласы табиғатынан боқ шоқуға бейім болса, молданың баласы оқу оқуға жақын болады деген салыстыру арқылы балаға отбасындағы үлгі, орта әсер ететінін меңзейді. Яғни, адам мінезі мен бағыты көбіне үйдегі тәрбие мен айналасындағы өнегеге байланысты қалыптасады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «қарға» мен «молда» — екі түрлі орта мен тәрбиенің белгісі. «Қарға баласы боқ шоқыр» дегені — төмен, бейберекет әрекеттің символы, ал «молда баласы оқу оқыр» — білімге, тәртіпке, ізденіске жақын тәрбиенің көрінісі. Мұнда құстың баласы мен адамның баласын қатар қою арқылы халық ойды өткір, есте қаларлық етіп жеткізген.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал баланың өсу ортасы маңызды екенін айту үшін қолданылады. Мысалы, үйде кітап оқып, үлкенге құрмет көрсетілетін отбасында өскен бала да соған бейім болады. Ал егер бала бос жүріс пен жаман әдет көп ортада жүрсе, соған еріп кетуі мүмкін. Сондықтан ата-ана жақсы үлгі көрсетуі керек.
Molda balasy oqý oqyr.