Тәрбие туралы 1153
Тәрбие туралы қазақ мақал-мәтелдері – адамгершілік, инабат, еңбек пен өнегені дәріптейтін даналық сөздер.
1153
Мақал-мәтел
312.2K
Қаралым
270
Орташа
Сұрыптау:
Әкеге бағыну - Аллаға бағыну,
Әкеге қарсылық - Аллаға қарсылық.
Әкеге қарсылық - Аллаға қарсылық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әкенің айтқанын тыңдау, оның ақыл-кеңесін орындау. Астарлы мағынасы —...
Атаның салған жолы бар,
Ананың тіккен тоны бар.
Ананың тіккен тоны бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ана тәрбиесінің, өнегесінің бала өміріндегі орнын айтады. Тура мағынасында, әке балас...
Білімнің басы - бейнет, түбі - зейнет.
**Негізгі мағынасы** Білім алу оңай жол емес, ол ең алдымен еңбек, ізденіс, шыдам және тәртіпті талап етеді. Оқудың басы...
Істегенің маған жақсы,
Үйренгенің өзіңе жақсы.
Үйренгенің өзіңе жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның істеген жақсылығы мен алған тәрбиесінің екі жаққа да пайдалы екенін білдіреді. Бі...
Көңіл кірі айтса кетеді,
Киім кірі жуса кетеді.
Киім кірі жуса кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам жанындағы кір-қожалақты, яғни көңілдегі реніш, өкпе, ауыр ой сөз арқылы да сейілетін...
«Сіз» дегеннен не кетеді,
«Сен» дегеннен не бітеді?
«Сен» дегеннен не бітеді?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамдардың бір-біріне сыпайы, құрметпен сөйлеуін үйретеді. «Сіз» деп айту — кішіпейілділі...
Еңбек өмірді ұзартады,
Ұят бетті қызартады.
Ұят бетті қызартады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: еңбек еткен адам өмірін мәнді, ретімен өткізеді, ал ұятты сезіну адамды...
Көңіл табу - көргенділік.
**Негізгі мағынасы** «Көңіл табу - көргенділік» деген мақал адаммен тіл табыса білу, орынды сөз айтып, сыйластық көрсет...
Әкенің баласы болма,
Адамның баласы бол.
Адамның баласы бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тек өз әкесінің ғана қамын ойлайтын тар шеңберде қалмай, бүкіл жұртқа ортақ, әділ...
Абысын ағарып алдымда жүрмесін,
Қарайып артымда қалмасын.
Қарайып артымда қалмасын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал абысын-ажын, жақын әйелдер арасындағы қарым-қатынаста біреудің алдына түсіп, өзін асыра к...
Адал бала - ырысың,
Арам бала құрысын.
Арам бала құрысын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалда ата-ананың, әулеттің шын ырысы — адал, тәрбиелі, жақсы мінезді бала екені айтылады. «Ад...
Әйелдің шашы ұзын, ақылы қысқа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы әйелдің шашының ұзындығын айтып тұрса, астарлы мағынасы — кейбір адамдар...
Үйлену оңай , үй болу қиын .
**Негізгі мағынасы** Үйлену — екі жастың бас қосып, некеге тұруы жағынан қарағанда оңай іс. Ал үй болу — отбасы құрып қа...
Ата тұрып, бала сөйлесе - шіркіндігі,
Аға тұрып, іні сөйлесе - еркіндігі.
Аға тұрып, іні сөйлесе - еркіндігі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал үлкеннің жолын кішінің бұзбауы керек екенін айтады. Тура мағынада, әке отырғанда баланың,...
Ауру қалса да, әдет қалмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның бойына сіңген әдеттің өте берік болатынын білдіреді. Тура мағынасында: денедегі а...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Атадан - өсиет, анадан - қасиет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың балаға беретін тәрбиесі мен ықпалы зор екенін білдіреді. Тура мағынасында әкед...
«Тәрбие туралы» мақал-мәтелдер – ұрпаққа бағыт-бағдар беретін, мінез бен құндылықты қалыптастыратын халық даналығы. Бұл санатта ата-ана өнегесі, ұстаз тәлімі, үлкенді сыйлау, кішіге ізет, адалдық пен жауапкершілік сияқты ұстанымдар қысқа да нұсқа сөзбен түйінделеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.