Тәрбие туралы — 12-бет 1151
Сұрыптау:
Жақсы әке жаман балаға қырық жыл азық.
Негізгі мағынасы Жақсы әкенің абыройы мен атағы ұзаққа жетеді: баласы жаман болса да, ел оған әкесінің құрметі үшін…
Жақсы бала ойшыл,
Жаман бала тойшыл.
Жаман бала тойшыл.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жақсы баланың ойлы, байыпты, ісіне жауапкершілікпен қарайтынын білдіреді. Ол әр қадамын…
Жақсы бала - сүйік,
Жаман бала - күйік.
Жаман бала - күйік.
Негізгі мағынасы Жақсы бала — сүйікті, жанға жылу, көзге қуаныш. Жаман бала — күйік: ата-ананың жүрегін өртеп, ішін…
Жақсы - бір қатыннан туады,
Жаман - әр қатыннан туады.
Жаман - әр қатыннан туады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам мінезінің, тәрбие мен тектіліктің бірлігін астарлап айтады. Тура мағынада жақсы адам…
Жақсы болса, балаңды
«Жанарым, - де, - көзімнің>>.
Көрмей кетсе қараңды,
«Арамым, - де, - өзімнің>>.
«Жанарым, - де, - көзімнің>>.
Көрмей кетсе қараңды,
«Арамым, - де, - өзімнің>>.
Негізгі мағынасы Балаң жақсы болса, оны «көзімнің жанары» деп мақтан ет; ал тіліңді алмай, сені елемей, теріс жолға…
Күнде бір мақал
«Тәрбие туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Жақсыға жалынсаң, кешірер,
Болатты жанысаң, өтер,
Болатты жанысаң, өтер,
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі ойды қатар айтады. Біріншісі: жақсы, кең пейілді адамнан кешірім сұрап, иілсең, ол…
Жақсыға жармас, жаманмен арбас.
Негізгі мағынасы Жақсы адамға жақында, одан үйрен, өнеге ал деген ой бар. Ал жаман мінезді кісімен босқа сөз…
Жақсыға ізет,
Жаманды күзет.
Жаманды күзет.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды жақсы мен жаманды ажырата білуге шақырады. «Жақсыға ізет» дегені — ізгі, өнегелі…
Жақсыға тең жоқ,
Жаманға ем жоқ.
Жаманға ем жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам мінезін екіге бөліп көрсетеді: жақсы адаммен теңесерлік нәрсе жоқ, ал жаман мінезді…
Жақсыда жаттық жоқ.
Негізгі мағынасы «Жақсыда жаттық жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — жақсы адам өзгені жатсынбайды, бөтенсімейді…
Жақсыдан бау қалады,
Жаманнан дау қалады.
Жаманнан дау қалады.
Негізгі мағынасы Жақсы адам артында елге пайдасы тиетін із қалдырады: сөзімен де, ісімен де жұртқа сүйеніш болып…
Жақсыдан жақсы туса -
Елдің шынары.
Жаманнан жақсы туса -
Елдің шырағы.
Елдің шынары.
Жаманнан жақсы туса -
Елдің шырағы.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жақсы адамның ұрпағы да жақсы болып өссе, ол елге биік тірек, үлкен…
Жақсыдан жаман туады,
Бір аяқ асқа алғысыз.
Жаманнан жақсы туады,
Адам айтса нанғысыз.
Бір аяқ асқа алғысыз.
Жаманнан жақсы туады,
Адам айтса нанғысыз.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның тектілігі мен тәрбиесі бір ғана туған әке-шешеге қарап толық өлшенбейтінін…
Жақсыдан жаман туса да,
Тартпай қоймас тегіне.
Тартпай қоймас тегіне.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жақсы адамнан туған бала кейде мінезі не қылығы жағынан жаман болып…
Жақсыдан жаман туса,
Емі табылмас.
Жаманнан жақсы туса,
Теңі табылмас.
Емі табылмас.
Жаманнан жақсы туса,
Теңі табылмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның қадірі тек шыққан тегіне емес, өз болмысы мен тәрбиесіне байланысты екенін…
Жақсыдан жаман туса -
Жыннан пайда болғаны.
Жыннан пайда болғаны.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам баласының тегіне қарап емес, өз мінезі мен ісіне қарап бағаланатынын аңғартады. Жақсы…
Жақсыдан жаман туса - сөкет,
Жаманнан жақсы туса - ғажап.
Жаманнан жақсы туса - ғажап.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның тегі ғана емес, ең алдымен мінезі мен тәрбиесі маңызды екенін білдіреді. Жақсы…
Жақсыдан қашпа, жаманға баспа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды жақсы кісіден безбеуге, ал жаман жолға ермеуге шақырады. Тура мағынасында, жақсы…
Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен.
Негізгі мағынасы Жақсы адамның ісі мен мінезі үлгі болады, одан үйрену керек. Ал жаман адамның қылығы мен теріс әрекеті…
Жақсы - желге қалқан,
күнге пана.
күнге пана.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жақсы адамның ел ішіндегі орны қандай биік екенін білдіреді. Тура мағынасында желден…
Жақсы жерге жатсаң,
Жақсы-жақсы түс көресің;
Жаман жерге жатсаң,
Жаман-жаман түс көресің.
Жақсы-жақсы түс көресің;
Жаман жерге жатсаң,
Жаман-жаман түс көресің.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам қай жерде жатса, соған сай түс көруі мүмкін деген байқаудан туған…
Жақсы келді дегенше,
Жарық келді десеңші;
Жақсылықтың уытын
Алып келді десеңші.
Жарық келді десеңші;
Жақсылықтың уытын
Алып келді десеңші.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жақсы адам келген жерде көңіл де, орта да нұрлана түсетінін білдіреді. Тура мағынасында…
Жақсы келін - келін,
Жаман келін - өлім.
Жаман келін - өлім.
Негізгі мағынасы Бұл мақал келіннің отбасы өміріндегі орнын өте жоғары бағалайды. Тура мағынасында жақсы келін үйдің…
Жақсы келін құрдасыңдай болар,
Жақсы ұлың сырласыңдай болар.
Жақсы ұлың сырласыңдай болар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жақсы келін мен жақсы ұлдың отбасындағы орны аса қымбат екенін білдіреді. Тура мағынасында…
Жақсы келін - қызыңдай,
Жақсы күйеу - ұлыңдай.
Жақсы күйеу - ұлыңдай.
Негізгі мағынасы Бұл мақал отбасы ішіндегі сыйластық пен татулықтың қадірін айтады. Тура мағынасы: жақсы келін қызындай…
Жақсы кемітпейді де, кемсітпейді де.
Негізгі мағынасы Жақсы адам өз қадірін көрсету үшін біреуді төмендетпейді, кем көрмейді, қорламайды. Оның жақсылығы…
Жақсы керісіп отырып келіседі,
Жаман келісіп отырып керіседі.
Жаман келісіп отырып керіседі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамдардың мінезі мен қарым-қатынас мәдениетін салыстырады. Жақсы адам пікір қайшылығы болса…
Жақсы көрші болсаң, мақтар,
Жаман көрші болсаң, даттар.
Жаман көрші болсаң, даттар.
Негізгі мағынасы Жақсы көрші болсаң, ел мақтайды, жаман көрші болсаң, даттайды, яғни жамандап, сөгеді. Мақал адамға…
Жақсы қасиет нағашыдан жұғады.
Негізгі мағынасы Жиен нағашыларының ортасында жүріп, олардың мінезін, әдебін, өнерін бойына сіңіреді. Мұнда екі түрлі…
Жақсы қатын белгісі - былғары қылар теріні.
Негізгі мағынасы Бұл мақал үй ішіндегі әйелдің, яғни жардың ақыл-парасаты мен ұқыптылығы отбасының берекесін…
Жақсы қатын жаман еркекті адам етеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал отбасы ішіндегі әйелдің рөлі өте үлкен екенін аңғартады. Жақсы мінезді, ақылды, сабырлы…
Жақсы қатын жүн қарыз алады
Жаман қатын су қарыз алады.
Жаман қатын су қарыз алады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал отбасы ішіндегі әйелдің ұқыптылығы мен ұқыпсыздығын салыстырады. Тура мағынасында, жақсы…
Жақсы қойшының төлі түлеп тұрады,
Жаман қойшының төлі жүдеп тұрады.
Жаман қойшының төлі жүдеп тұрады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жақсы басшының, шебер маманның еңбегі мен жауапкершілігі қандай болатынын білдіреді. Тура…
Жақсы қыз біреу келсе, есік ашар,
Жаман қыз біреу келсе, төрге қашар.
Жаман қыз біреу келсе, төрге қашар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал қыз баланың мінезі мен тәрбиесін салыстырып тұр. Жақсы қыз келген адамды жатсынбай, сәлемі…
Жақсы қыз - жағадағы құндыз,
Жақсы жігіт - төбедегі жұлдыз.
Жақсы жігіт - төбедегі жұлдыз.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жақсы қыз бен жақсы жігіттің ел ішіндегі орны ерекше екенін білдіреді. Тура мағынасында…
Жақсылық та, жамандық та тілден.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөздің адам өміріндегі салмағын көрсетеді. Адамның айтқан бір ауыз сөзі біреуді қуанта да…
Жақсылықты басыңа қыл,
Басыңнан асса, досыңа қыл.
Басыңнан асса, досыңа қыл.
Негізгі мағынасы Жақсылықты өзіңнен баста деген ой айтылады. Адам қолынан келген игі істі алдымен өзі жасап, содан…
Жақсы мақтанса, есебін табар,
Жаман мақтанса, қатынын сабар.
Жаман мақтанса, қатынын сабар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам мінезіндегі мақтаншақтықты салыстырып көрсетеді. Жақсы адам мақтанса, оны сөзін…
Жақсымен жолдас болсаң,
Жетерсің мұратқа.
Жаманмен жолдас болсаң,
Қаларсың ұятқа.
Жетерсің мұратқа.
Жаманмен жолдас болсаң,
Қаларсың ұятқа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның кіммен араласатыны оның мінезіне, ісіне және өмір жолына тікелей әсер ететінін…
Жақсымен жолдас болсаң,
Несібі жұғар.
Жаманмен жолдас болсаң,
Кесірі жұғар.
Несібі жұғар.
Жаманмен жолдас болсаң,
Кесірі жұғар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның кіммен араласатыны оның өміріне тікелей әсер ететінін айтады. Жақсы адаммен дос…