Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Жақсы адамның ісі мен мінезі үлгі болады, одан үйрену керек. Ал жаман адамның қылығы мен теріс әрекеті адамды аздырады, сондықтан ондайдан сақтанып, жирену қажет. Бұл мақал адамды дұрыс жолды таңдауға, жақсы қасиетті бойға сіңіруге, жаман әдеттен аулақ болуға шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жақсы» — адал, тәрбиелі, өнегелі адам. «Үйрену» — оның ісінен сабақ алу, өмірлік тәжірибесін қабылдау. «Жаман» — мінезі бұрыс, ісі теріс кісі. «Жирену» — тек ұнамау емес, одан бойды аулақ салу, теріс әдетті қабылдамау деген сөз. Мақал қысқа болса да, адам мінезін екі арнаға бөліп көрсетеді: біреуі — өсіретін, біреуі — құлататын жол.
Қазіргі өмірде
Бұл сөзді мектепте, жұмыста, күнделікті қарым-қатынаста жиі қолдануға болады. Мысалы, жаңа қызметке келген адам тәжірибелі, әділ әріптестен жауапкершілік пен ұқыптылықты үйренеді, ал сөзінде тұрмайтын, өтірік айтатын адамның қылығынан сақтанады. Осылайша, мақал адамды саналы таңдау жасауға тәрбиелейді.