Тәрбие туралы — 11-бет 1151
Сұрыптау:
Ердің асылы күшінен білінеді,
Әйелдін, асылы ісінен білінеді.
Әйелдін, асылы ісінен білінеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды сыртқы көрінісімен емес, нақты ісімен бағалау керек деген ойды білдіреді. Ер…
Ердің ісін ауыр қылма,
Сәйгүлікті жауыр қылма.
Сәйгүлікті жауыр қылма.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ер азаматтың атқаратын ісі мен жауапкершілігін орынсыз ауырлатпауды ескертеді. «Ердің ісі»…
Ерегесте ентігіп,
Ел алдына түспе.
Ұстамын деп жең түріп,
Үлгісіз тон пішпе.
Ел алдына түспе.
Ұстамын деп жең түріп,
Үлгісіз тон пішпе.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды дауға, егеске берілмеуге шақырады. Біреумен ұрысып, ашуға ерік берсең, өзің де…
Ережесіз ойын жоқ.
Негізгі мағынасы Кез келген ойынның өз ережесі бар: асықта, тоғыз құмалақта, көкпарда, футболда не істеуге болады, не…
Ер жігіт сегіз қырлы, бір сырлы
Негізгі мағынасы Сегіз қырлы — көп өнерлі, жан-жақты, қай іске салса да қолынан келетін адам; бір сырлы — ішкі жан…
Күнде бір мақал
«Тәрбие туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Ерін баққан әйел елін де бағады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ерін күтіп, шаруасын реттеп, отбасына ұйытқы болған әйел өз үйін ғана…
Еріншек егіншіден,
Елгезек масақшы артық.
Елгезек масақшы артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: егін орылғаннан кейін масақ терген адам кейде еріншек егіншіден де көбірек…
Еріншектің қолы жетпейді,
Үлгісіз нұсқа бітпейді.
Үлгісіз нұсқа бітпейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал еріншек адам іске қолы тие бермейтінін, сондықтан қалаған мақсатына да жете алмайтынын…
Ерке бала екі жылар.
Негізгі мағынасы Ерке бала екі рет жылайды: бірінші рет — қалағанын бермегенде, бала кезінде; екінші рет — өскенде…
Ерке бала ел болмас.
Негізгі мағынасы Ерке өскен бала ел болмайды, яғни елге пайдалы, жауапкершілікті азамат болып шықпайды. Мақал шектен…
Ерке баланың көзі жасты,
Аяғын бұзау басты.
Аяғын бұзау басты.
Негізгі мағынасы Ерке баланың көзінен жас кетпейді: аяғын бұзау басып кетсе де шыңғырады. Бұзау кішкентай, жеңіл төл…
Ерке ит ауыз жалайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: еркелетіп, өзіне үйір қылған ит адамның қолына, ыдысына, аузына…
Еркек дауысты қатында ұят болмас,
Әйел дауысты еркекте қуат болмас.
Әйел дауысты еркекте қуат болмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ер мен әйелдің табиғи болмысына сай мінез-құлқы мен дауыс, жүріс-тұрыстағы жарасымын…
Еркенің жасы кетпес,
Жорғаның тері кеппес.
Жорғаның тері кеппес.
Негізгі мағынасы Еркенің жасы кетпес, жорғаның тері кеппес: ерке адамның көзінен жас кетпейді, ал жорға аттың тері…
Ерлеріне қатын қас,
аңыр түбін ойламас.
аңыр түбін ойламас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың түйіні — ерін сыйламаған, отбасының ынтымағын ойламаған әйел үй ішінің берекесін кетіреді…
Ертеңгі асты тастама,
Кешкі асқа қарама.
Кешкі асқа қарама.
Негізгі мағынасы Таңертеңгі асты өткізіп жіберме, ал кешкі асқа көп құмартпа — мақал тамақтанудың ретін осылай…
Ерте оңбаған кеш те оңбас,
Кеш оңбаған еш те оңбас.
Кеш оңбаған еш те оңбас.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам мінезі мен тағдырындағы кейбір қасиеттердің ерте қалыптасатынын білдіреді. Яғни…
Ерте тұрған әйелдің бір ісі артық,
Ерте тұрған еркектің ырысы артық.
Ерте тұрған еркектің ырысы артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ерте тұрып, күнді уақытында бастаған адамның ісі де, несібесі де мол болатынын айтады. Тура…
Есекті сипасаң, түзге қарай аңырайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал біреуді орынсыз еркелетсең, ол соны өз пайдасына бұрып, еркінсіп кетуі мүмкін деген ойды…
Есер баладан ерке бала жаман.
Негізгі мағынасы Есер баладан ерке бала жаман: ессіз, ұшқалақ бала да қиын, бірақ еркелеп өскен бала одан да ауыр. Есер…
Есігі жаманның үйіне барма,
Шешесі жаманның қызын алма.
Шешесі жаманның қызын алма.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адаммен араласқанда оның отбасы тәрбиесіне, мінезіне және тұрмыс-тіршілігіне назар аудару…
Есік көргенді алма ,бесік көргенді ал .
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: есік көрген, яғни үй аралап, сыртқа көп шығып жүрген адамды емес, бесік…
Есіктен орын тапсаң, төрге озба.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға өз орнын білу, шама-шарқын тану, әдептен аспау керегін ескертеді. Тура мағынасында…
Есінеу-есінеу бір екен,
Есіл де менің қатыным.
Есіл де менің қатыным.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның бір істі қайталап, нәтижеге жетпесе де, одан бас тартпай, сол әрекетті жалғастыра…
Ескі киімді баптағаның -
Жаңа киімді сақтағаның.
Жаңа киімді сақтағаның.
Негізгі мағынасы Ескі киімді күтіп, жамап-жасқау арқылы ұқыптап ұстасаң, ол әлі де жарай береді. Ал жаңа киімді дұрыс…
Етегі жаман төрге шыға алмас,
Жеңі жаман ас іше алмас.
Жеңі жаман ас іше алмас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, киімнің етегі жыртық, шалбарының не шапанының төменгі жағы нашар…
Ет жемесең ет жеме,
Етегіңді жап, құдағи.
Етегіңді жап, құдағи.
Негізгі мағынасы Ет жемесең жеме, бірақ етегіңді жапшы, құдағи деген әзіл сөз. Дастарқан басында бір нәрседен бас…
Жабайы шөп егінді аздырар,
Еріншектік ерді аздырар.
Еріншектік ерді аздырар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: жабайы шөп егіннің өсуіне кедергі келтіріп, өнімді азайтады. Астарлы…
Жабулы қазан жабуымен қалсын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қазанның қақпағын ашпай, жабулы күйінде қалдыру. Астарлы мағынасы — бір…
Жағымсыз қонақ жатар уақытта келер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: мінезі ауыр, ыңғайсыз, елге салмағын түсіретін қонақ көбіне кешкілік…
Жайлауды жайлап білмеген,
Малды айдап білмейді.
Малды айдап білмейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жайлауға дұрыс шығып, қоныс жағдайын танып-білмеген адам малды да дұрыс…
Жайылымы болмаса, мал азады,
Қайырымы болмаса, жан азады.
Қайырымы болмаса, жан азады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — малға жайылым, өріс керек; егер шөбі шүйгін, қонысы кең болмаса, мал…
Жақсы адам байқап сөйлер,
Жаман адам шайқап сөйлер.
Жаман адам шайқап сөйлер.
Негізгі мағынасы Жақсы адам сөзін ойланып, салмақтап айтады. Ол біреудің көңіліне тимеуді, шындықты орнымен жеткізуді…
Жақсы адам тауып айтады,
Жаман адам қауып айтады.
Жаман адам қауып айтады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның сөз айту мәнерін мінезімен байланыстырады. Жақсы адам біреуге ескерту айтса да…
Жақсы аттың тісін ашпа,
Жақсы кісінің жасын сұрама.
Жақсы кісінің жасын сұрама.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға орынсыз сұрақ қоймауды, артық әңгіме айтпауға үйретеді. Тура мағынасында аттың тісін…
Жақсы аттың тісін ашып қарама,
киесі болады.
Қатыны жастың жұрт көзінше жасын сұрама,
әр нәрсенің жүйесі болады.
киесі болады.
Қатыны жастың жұрт көзінше жасын сұрама,
әр нәрсенің жүйесі болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға орынсыз сынама, әбестік жасама, әр істің өз шегі мен әдебі бар дегенді білдіреді…
Жақсы ашып жер,
Жаман басып жер.
Жаман басып жер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жақсы адам келген жерін көркейтіп, айналасына пайда әкеледі, ал жаман…
Жақсы әйел - ері ұялар іс қылмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал жақсы жардың отбасындағы орны ерекше екенін білдіреді. Тура мағынасында, жақсы әйел…
Жақсы әйел -
Жігіттің жақсы қылар жаманын,
Ұшқыр қылар шабанын.
Жаман әйел -
Жігіттің тайдырады табанын,
Тар қылады заманын.
Жігіттің жақсы қылар жаманын,
Ұшқыр қылар шабанын.
Жаман әйел -
Жігіттің тайдырады табанын,
Тар қылады заманын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал отбасындағы әйелдің ер азаматтың өміріне, мінезіне, ісіне қатты әсер ететінін айтады. Жақсы…
Жақсы әйел өміріңді ұзартады,
Жаман әйел үстіңе тұз артады.
Жаман әйел үстіңе тұз артады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал отбасының берекесі мен ер адамның тыныштығы көбіне жарының мінезі мен ісіне байланысты…