Тәрбие туралы 1153
Тәрбие туралы қазақ мақал-мәтелдері – адамгершілік, инабат, еңбек пен өнегені дәріптейтін даналық сөздер.
1153
Мақал-мәтел
250K
Қаралым
216
Орташа
Сұрыптау:
Қызым, саған айтамын,
келінім, сен тында.
келінім, сен тында.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір адамға айтылған сөзді екінші, жақынырақ тұрған адам тыңдап алсын д...
Артында бар оңалар,
Арық түйе қом алар.
Арық түйе қом алар.
**Негізгі мағынасы** Адамның, не әулеттің, артында сүйеніші болса, қиындықтан тезірек шығып, қайта еңсесін көтереді. Мұн...
Көңіл кірі айтса кетеді,
Киім кірі жуса кетеді.
Киім кірі жуса кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам жанындағы кір-қожалақты, яғни көңілдегі реніш, өкпе, ауыр ой сөз арқылы да сейілетін...
Өзі болған қыз төркінін танымас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал тура мағынасында өз бетімен кеткен, өз жағдайын жасап алған қыз төркінін, яғни шыққан тег...
Көпті сыйлағаның - өзіңді сыйлағаның.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: көпшілікке, ел-жұртқа құрмет көрсетсең, сол құрмет өзіңе де қайтады. Ас...
Атадан жақсы ұл туса,
Елінің зоры болады.
Атадан жаман ұл туса,
Адам біткеннің қоры болады.
Елінің зоры болады.
Атадан жаман ұл туса,
Адам біткеннің қоры болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата тәрбиесінің бала мінезіне тікелей әсер ететінін айтады. Жақсы ұл елге тірек, жұртқа а...
Атадан жақсы ұл туса,
есіктегі басын төрге сүйрер.
Атадан нашар ұл туса,
төрдегі басын есікке сүйрер.
есіктегі басын төрге сүйрер.
Атадан нашар ұл туса,
төрдегі басын есікке сүйрер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың тәрбиесі мен ұрпақтың мінезі бір-бірімен тығыз байланысты екенін айтады. Жақсы...
Ер бала - он үште отау иесі.
**Негізгі мағынасы** Ер бала он үш жасқа келгенде, қазақ танымында ол есейіп, өз ісіне жауап бере алатын жасқа жетеді де...
Қатын бастаған көш оңбас.
**Негізгі мағынасы** «Қатын бастаған көш оңбас» деген мақалдың тура мағынасы — көшті әйел бастап шықса, жол дұрыс болма...
Әкеге бағыну - Аллаға бағыну,
Әкеге қарсылық - Аллаға қарсылық.
Әкеге қарсылық - Аллаға қарсылық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әкенің айтқанын тыңдау, оның ақыл-кеңесін орындау. Астарлы мағынасы —...
Әкесі құрдастың баласы құрдас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — әкелері құрдас, яғни жасы, замандастығы бір адамдардың балалары да көб...
Мейірімділік - жүректен,
Мейірімсіздік - білектен.
Мейірімсіздік - білектен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал мейірімділіктің шын төркіні адамның жүрегінде екенін айтады. Яғни адам біреуге қамқор бо...
Олақ жаман, олақтан салақ жаман.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қолынан іс келмейтін, епсіз адам жаман; ал одан да жаманы — жұмысын дұр...
Бір анадан жақсы да, жаман да туады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір анадан туған балалардың мінезі де, тағдыры да әртүрлі болуы мүмкі...
Көңіл табу - көргенділік.
**Негізгі мағынасы** «Көңіл табу - көргенділік» деген мақал адаммен тіл табыса білу, орынды сөз айтып, сыйластық көрсет...
Ең көп оқылған
Өсер елдің баласы,
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
Бірін-бірі батыр дейді.
Өшер елдің баласы,
Бірін-бірі қатын дейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің болашағы жас ұрпақтың сөзінен, ойынан, бір-біріне берген бағасынан білінеді дегенді...
Талапты бала талпынған құстай,
Құмары қанбас биікке ұшпай.
Құмары қанбас биікке ұшпай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал талапты, ынталы баланың табиғатын суреттейді. Тура мағынасында құс қанат қағып, биікке ұм...
Ата - асқар тау,
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
Ана - бауырындағы бұлақ,
Бала - жағасындағы құрақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың бала өміріндегі орнын өте биік, өте қымбат етіп көрсетеді. Ата — асқар тау: ол...
Балаң жақсы болса,
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
Жердің үсті жақсы.
Балаң жаман болса,
Жердің асты жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бала тәрбиесінің адам өміріндегі ең үлкен құндылық екенін білдіреді. Бала жақсы, тәрбиелі...
Атадан - өсиет, анадан - қасиет.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ата-ананың балаға беретін тәрбиесі мен ықпалы зор екенін білдіреді. Тура мағынасында әкед...
«Тәрбие туралы» мақал-мәтелдер – ұрпаққа бағыт-бағдар беретін, мінез бен құндылықты қалыптастыратын халық даналығы. Бұл санатта ата-ана өнегесі, ұстаз тәлімі, үлкенді сыйлау, кішіге ізет, адалдық пен жауапкершілік сияқты ұстанымдар қысқа да нұсқа сөзбен түйінделеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.
Мұндай нақылдар күнделікті өмірде де, бала тәрбиесінде де ой салар құрал: дұрыс пен бұрысты ажыратуға, тәртіп пен әдепті сақтауға шақырады. Тәрбие жайлы мақал-мәтелдер арқылы қазақтың рухани мұрасы, ұлттық болмысы мен салт-дәстүрге құрметі айқын көрінеді.