Жақсы - желге қалқан,
күнге пана.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жақсы адамның ел ішіндегі орны қандай биік екенін білдіреді. Тура мағынасында желден қорғайтын қалқан мен күннен пана болатын көлеңке айтылғандай көрінеді. Астарлы мағынасы — жақсы кісі қиын сәтте қорған болып, біреуге сүйеніш, демеу, тыныштық сыйлайды. Ол сөзімен де, ісімен де айналасына жылылық береді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы жел — өмірдің қиындығы, суық мінез, түрлі сынақ; күн — шаршататын ауыр жағдай, ыстық таршылық. Ал қалқан мен пана — қорғау, қамқорлық, қауіпсіздік бейнесі. Яғни жақсы адам жел өтінде қалқандай, күн астында панадай болып, өзгеге қорған болады. Бұл теңеулер жақсылықтың тек мейірім емес, нақты көмек екенін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал мейірімді, жауапты, қол ұшын созатын адамды сипаттауға қолданылады. Мысалы, жұмыста тәжірибелі әріптес жаңа келген адамға бағыт беріп, қателеспеуіне көмектессе, оны «жақсы адам» деуге болады. Мұндай жан бар жерде орта да жайлы, сенім де берік болады.
kúnge pana.