Жақсы кемітпейді де, кемсітпейді де.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Жақсы адам өз қадірін көрсету үшін біреуді төмендетпейді, кем көрмейді, қорламайды. Оның жақсылығы сөзінен де, ісінен де байқалады. Мұнда тура мағынада — адамды кеміту, кемсіту әрекеті айтылса, астарлы мағынада — кісілік, парасат, әдеп сақтаған адамның өзгені сыйлай білетіні меңзеледі. Нағыз жақсы кісі басқаның абыройын түсірмей, керісінше көтеріп жүреді.
Образдар мен теңеулер
Бұл мақалдағы «жақсы» сөзі жай ғана мейірімді адам емес, мінезі салмақты, жүрегі кең, тәрбиесі мол жанды білдіреді. «Кемітпейді» — біреудің еңсесін баспау, «кемсітпейді» — адамды төмен санау, менсінбеу деген ұғым. Екі етістік қатар келіп, жақсы адамның екі түрлі жаман қылықтан да аулақ болатынын айқындайды. Яғни жақсы кісі сөзбен де, көзбен де, ісімен де жараламайды.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгінгі қоғамда өте өзекті. Мысалы, жұмыста тәжірибелі маман жас қызметкердің қатесін бетіне баспай, сабырмен түсіндірсе, ол — осы мақалдың көрінісі. Әлеуметтік желіде де біреуді келемеждемей, орнымен пікір айту жақсы мінездің белгісі. Мұндай сөз адамға мәдениет, сыйластық және адамгершілік керек екенін еске салады.