Жабулы қазан жабуымен қалсын.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — қазанның қақпағын ашпай, жабулы күйінде қалдыру. Астарлы мағынасы — бір істі, бір құпияны, не бір келеңсіз жағдайды сыртқа шығармай, өз ішінде қалдырған дұрыс деген ой. Кейде отбасы ішіндегі сөзді, ескі өкпе-назды, ұятты немесе дау-дамайды жұртқа жария етпей, тыныштық сақтау қажет болады. Яғни, бәрін ақтара бермей, артық әңгімеден, дабырадан сақтану керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жабулы қазан» — ішіндегі ас көрінбейтін, сырты жабық күйдегі қазан. Ол жасырын тұрған мәселенің, айтылмаған әңгіменің бейнесі. «Жабуымен қалсын» деуі — сол қазанның қақпағы ашылмасын, яғни мәселе қозғалмасын деген ишара. Бұл образ халықтың тыныштықты, ұят пен ұжымды сақтауды жоғары қойғанын аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал қызметтегі, отбасындағы не достар арасындағы құпияға байланысты айтылады. Мысалы, бір үйдің ішкі шаруасын көршілерге айтып, өсекке себеп болмау керек болса, «жабулы қазан жабуымен қалсын» дейді. Бұл — артық сөзден тыйылып, мәселені өзара сабырмен шешуге шақыратын сөз.