Ерегесте ентігіп,
Ел алдына түспе.
Ұстамын деп жең түріп,
Үлгісіз тон пішпе.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды дауға, егеске берілмеуге шақырады. Біреумен ұрысып, ашуға ерік берсең, өзің де шаршайсың, абыройың да түсуі мүмкін. «Ел алдына түспе» дегені — көптің алдында ұятқа қалма, ашумен іс қылма деген ескерту. Ал «Үлгісіз тон пішпе» деген жолы қандай да бір істі көзсіз бастама, алдымен жөн-жобасын, үлгісін, тәртібін біл деген ойды білдіреді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ентігу» — тартыс үстіндегі күйгелектік пен сабырсыздықтың бейнесі. «Ел алды» — көпшілік, жұрт назары, яғни адамның сөзі мен ісі сыналатын орта. «Тон пішу» — өмірдегі кез келген істі жоспарлау, шешім қабылдау мағынасында қолданылған. «Үлгісіз» сөзі дайын бағытсыз, тәжірибесіз әрекетті меңзейді. Халық осы образдар арқылы асығыстық пен даукестік жақсы нәтижеге жеткізбейтінін көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жұмыста, отбасында немесе әлеуметтік желіде болған келіспеушіліктерде өте орынды. Мысалы, әріптестер жиналыста бір-біріне қатты сөз айтпай, мәселені сабырмен талқыласа, дау ушықпайды. Сол сияқты жаңа жоба бастарда да тәжірибесіз, дайындықсыз қадам жасамай, алдымен үлгісін қарап, жоспар құру керек. Бұл мақалдың тәрбиесі — сабыр, әдеп, ойлылық.
El aldyna túspe.
Ustamyn dep jeń túrip,
Úlgisiz ton pishpe.