Еркенің жасы кетпес,
Жорғаның тері кеппес.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: ерке мінезді, бос еркіндікке үйренген адамның «жасы» да, яғни жастыққа тән қызулы, тентек қылығы да тез басылмайды; ал жорға атты көп жүргізсең де, оның тері бірден кеппейді. Астарлы мағынасы: табиғи болмыс пен қалыптасқан мінез оңай өзгермейді, бір әдетке әбден үйренген адам сол қалпынан бірден арыла қоймайды. Еркелік те, дағды да уақытпен, тәрбие мен тәжірибемен ғана түзеледі.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ерке» — шектен шыққан еркіндікке үйренген, сөз ұқпайтын мінездің бейнесі. «Жорға» — бәйге аттан бөлек, өз ырғағы бар, сәнді жүрісімен ерекшеленетін жылқы; оның «тері кеппес» деуі ұзақ еңбектен кейін де ізі мен күйі сақталатынын меңзейді. Яғни адам мінезі де аттың теріндей, бірден жоғалып кетпейді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал тәрбиесі ауыр, мінезі қырсық балаға немесе бір әдеттен арыла алмай жүрген адамға қатысты айтылады. Мысалы, интернетке тым әуес болып, тапсырмасын кешіктіретін оқушыға «Еркенің жасы кетпес» деп, әдетті өзгерту үшін тұрақты бақылау мен тәрбие керек екенін ескертеді.
Jorǵanyń teri keppes.