Ер жігіт сегіз қырлы, бір сырлы
«Ер жігіт сегіз қырлы, бір сырлы» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ер жігіттің бір ғана іске емес, бірнеше өнер мен қабілетке ие болуын дәріптейді. Тура мағынасында «сегіз қырлы» — жан-жақты, көп өнерлі деген ұғымды білдірсе, «бір сырлы» — мінезі біркелкі, сөзі мен ісі қабысқан, ішкі дүниесі таза, тұрақты адам дегенді аңғартады. Яғни нағыз азамат тек күшті не батыр ғана емес, ақылды, еңбекқор, өнерлі, білімді, сабырлы, сыпайы, жауапты болуы керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қыр» сөзі адамның әртүрлі қасиетін, қабілет-бейнесін білдіретін образ ретінде қолданылған. Сегіз қыр — адамның өнері мен мінезінің көпқырлылығын көрсетсе, бір сыр — ішкі бірлігі, берік ұстанымы мен адалдығын танытады. Қазақ танымында мұндай адам елге сыйлы, қиындықта сүйеніш бола алатын азамат саналады.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал тек күштілікке емес, жан-жақты дамуға үндейді. Мысалы, бір жас жігіт оқуын жақсы оқып, спортпен шұғылданып, тіл үйреніп, отбасы мен қоғам алдында жауапкершілік танытса, оны «сегіз қырлы, бір сырлы» азамат деуге болады. Мұндай ұғым қазіргі заманда да өз мәнін жоғалтқан жоқ.