Жайлауды жайлап білмеген,
Малды айдап білмейді.
«Жайлауды жайлап білмеген, Малды айдап білмейді.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — жайлауға дұрыс шығып, қоныс жағдайын танып-білмеген адам малды да дұрыс бағу, бағыттап айдау ісін меңгере алмайды. Астарлы мағынасы — кез келген кәсіптің, әсіресе мал шаруашылығының, өз тәртібі мен тәжірибесі болады. Істі үстірт қарап, жердің, мезгілдің, жағдайдың ыңғайын білмейінше, нәтижелі еңбек ету қиын. Яғни адам алдымен істің сырын үйреніп, тәжірибе жинауы керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жайлау» — тек қоныс емес, шаруашылықтың кеңістігі, малға жайлы орта. «Жайлап білу» — жердің шөбін, суын, өрісін, ауа райын тану дегенді білдіреді. Ал «малды айдау» — шаруаны реттеу, малды басқару, еңбекке жауапты қарау. Мақалдағы образдар ауыл тіршілігінің нақтылы өмірінен алынғандықтан, ойды қарапайым да әсерлі жеткізеді.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Бүгінде бұл мақал кез келген мамандыққа қатысты айтылады. Мәселен, жас қызметкер жұмыстың тәртібін, құжат жүргізу жолын, ұжым ішіндегі ережені толық білмей тұрып, маңызды істі қате атқарып қоюы мүмкін. Сол кезде үлкендер: «Жайлауды жайлап білмеген, малды айдап білмейді» деп, алдымен үйреніп алуды ескертеді.
Maldy aıdap bilmeıdi.