Отбасы туралы — 22-бет 910
Сұрыптау:
Үйді қырық еркек толтыра алмайды,
Бір әйел толтырады.
Бір әйел толтырады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бір үйді адам күшімен емес, оның ішкі жылуымен, берекесімен, тәртібімен…
Үйдің басын қатын қосар,
Елдің басын батыр қосар.
Елдің басын батыр қосар.
Негізгі мағынасы Отбасының басын біріктіретін, үйді ұйытып отыратын — әйел, ал елдің басын біріктіретін — батыр. Мақал…
Үйдің жақсы болмағы ағашынан,
Ердің жақсы болмағы нағашыдан.
Ердің жақсы болмағы нағашыдан.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: үй салғанда оның жақсы, берік болуы ағашының сапасына байланысты, ал ер…
Үйдің жылы, суығын,
Қыс түскенде білерсің.
Кімнің алыс, жақынын,
Іс түскенде білерсің.
Қыс түскенде білерсің.
Кімнің алыс, жақынын,
Іс түскенде білерсің.
Негізгі мағынасы Үйдің жылы-суығы жазда білінбейді: аяз түсіп, жел соққанда ғана қабырғаның қалыңдығы, пештің жылуы…
Үй иесі - ұл, төр иесі - қыз.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: үйдің ішкі шаруасын, шаңырақтың берекесін ұстайтын — ұл, ал төрдің сәнін…
Күнде бір мақал
«Отбасы туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Үйі жоқтың күйі жоқ.
Негізгі мағынасы Үйі жоқ адамның тұрақты тіршілігі, тыныш орны, берекелі ортасы болмайды деген ой айтылады. Тура…
Үйінде асы бардың берер батасы бар.
Негізгі мағынасы Үйінде асы бар адамның дастарқаны жайылады, қонағы келеді, ал ас ішілген соң бата айтылады. Мақал ырыс…
Үйінде асы жоқтың,
Түзде досы болмайды.
Түзде досы болмайды.
Негізгі мағынасы Өз үйінде қонаққа ұсынар асы жоқ адамның сыртта, ел ішінде досы болмайды. Мақалдың ойы — достық пен…
Үйінде озған - түбінде озған.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өз ортасында, үйінде, отбасында қандай болса, түптің түбінде өмірде де сол…
Үйіне ит иіскеп кірмейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өз үйінде, өз ортасында абыройы мен беделі болмай, жұртқа қадірсіз күй кешетінін…
Үйің жаман болса, күйің жаман.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — адам тұратын үй жайсыз, тар, күтімсіз болса, көңіл-күйі де түсіп…
Үйің үй-ақ екен,
Ішінде ойнайтын бала болса.
Ішінде ойнайтын бала болса.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — үйдің әсемдігі мен сәні тек қабырғасында емес, ішінде бала ойнап, күлкі…
Үйірі басқаны ноқта қосады,
Атасы басқаны неке қосады.
Атасы басқаны неке қосады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — жылқы үйірін ноқта ұстап тұрады, ал ерлі-зайыптыны неке біріктіреді…
Үй іші толған жансың,
Бір-біріңе мейман жансың.
Бір-біріңе мейман жансың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал үй ішіндегі адамдардың бәрі өзара сыйлас, құрметті, қонақтай қадірлі болуға тиіс екенін…
Үйленгенше өз ұлын,
Үйленген соң кісі ұлы.
Үйленген соң кісі ұлы.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұл баланың үйленгенге дейін өз әке-шешесінің жанында ерке, еркін жүретінін, ал үйленгеннен…
Үйлену оңай , үй болу қиын .
Негізгі мағынасы Үйлену — екі жастың бас қосып, некеге тұруы жағынан қарағанда оңай іс. Ал үй болу — отбасы құрып қана…
Үйсіз күй болмайды,
Күйсіз сый болмайды.
Күйсіз сый болмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — үйі, баспанасы жоқ адамда көңілдің де, тірліктің де орнықтылығы болмайды…
Үлкен бастар, кіші қоштар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: үлкені жол бастайды, кішісі оның соңынан ереді, амандасады, ілтипат…
Үлкенге сәлем бер,
Кішіге қалам бер.
Кішіге қалам бер.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды кішіпейілділікке, ізеттілікке және тәрбиелі қарым-қатынасқа шақырады. «Үлкенге сәлем…
Үлкен иманды болса,
Кіші ибалы болады.
Кіші ибалы болады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал үлкеннің иманы мықты, мінезі таза, сөзі мен ісі өнегелі болса, кіші соны көріп тәрбиеленеді…
Үлкен қызыңды бермесең де,
Кіші қызыңа ризамын.
Кіші қызыңа ризамын.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — біреудің үлкен қызын алуға ниеттенген адам, ол болмаса да, кіші қызын…
Үлкеннің ауырлығы кішіге түседі.
Негізгі мағынасы Үлкен адамның жауапкершілігі, уайымы, ісі көп болғандықтан, оның салмағы көбіне кішіге де тиеді. Яғни…
Үлкеннің мың қуанғанынан Баланың бір қуанғаны артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — үлкен кісінің көп рет қуануынан гөрі, баланың бір рет шын жүректен…
Үлкен үйге не керек,
Кіші үйге де сол керек.
Кіші үйге де сол керек.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — үлкен үй де, кіші үй де бірдей нәрсеге мұқтаж. Астарлы мағынасы…
Үлкен үйдегі күлсе,
Кіші үйдегі езу тартар.
Кіші үйдегі езу тартар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал үлкен үйдегі, яғни отбасы не әулет ішіндегі қуаныштың, жақсы көңіл күйдің кіші үйдегілерге…
Үлкен үйдікі ортақ,
Отау үйдікі бұлтақ.
Отау үйдікі бұлтақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: үлкен үйде тұрғанның, яғни әулеттің үлкен шаңырағында отырғанның тірлігі…
Үлкен шаңырақтың жанында отау үй көрікті.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: үлкен шаңырақтың, яғни ордалы үйдің жанында жас отау үй әдемі, көркем…
Үндеместе пәле бар, отбасында шала бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал екі түрлі құбылысты ескертеді: біріншісі — орынсыз үндемей, ішке бүгіп жүрген адамда…
Ұлға отыз үйден тыйым,
Қызға қырық үйден тыйым.
Қызға қырық үйден тыйым.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұл мен қыз тәрбиесінің өте жауапты іс екенін білдіреді. Тура мағынасында, балаға бір ғана үй…
Ұлға - түтін, қызға - күтім.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұл мен қыздың тәрбиесі екі түрлі жауапкершілікпен қаралатынын білдіреді. Тура мағынада, ұл…
Ұлдың ұяты әкеге,
Қыздың ұяты шешеге.
Қыздың ұяты шешеге.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұл мен қыздың тәрбиесі, мінезі, жүріс-тұрысы ата-ананың беделімен тікелей байланысты екенін…
Ұл жақсысы құрметті,
Келін жақсысы келбетті.
Келін жақсысы келбетті.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұл мен келіннің жақсы қасиеті тек сыртқы көрініспен емес, мінезі мен іс-әрекеті арқылы…
Ұл кетті жайына, қыз кетті байына.
Негізгі мағынасы Бұл мақал бұрынғы қазақ қоғамындағы отбасылық әрі әлеуметтік түсінікті білдіреді: ұл ержеткен соң өз…
Ұл - орныңдағы ту,
Қыз - ұшатын қу (аққу).
Қыз - ұшатын қу (аққу).
Негізгі мағынасы Ұл — үйдің орнында тігулі тұрған ту, қыз — бір күні ұшып кететін аққу. Ұл әке шаңырағында қалып…
Ұлсыз қатын шүмекке тоймас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ұлы жоқ әйелдің көңілі толмай, бір нәрсеге тоқтамай, жетпегенін сезініп…
Ұл таппас әйел болмас, тұрарын айт.
Мал таппас еркек болмас, құрарын айт.
Мал таппас еркек болмас, құрарын айт.
Негізгі мағынасы Ұл таппайтын әйел жоқ, мал таппайтын ер жоқ — мәселе табуда емес, сақтауда. Әйел ұл табады, бірақ оның…
Ұл туғанға күн туады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұл бала дүниеге келгенде, әулеттің қуанышы артып, үміті оянады дегенді білдіреді. Тура…
Ұл туса Күн,
Қыз туса Ай туады.
Қыз туса Ай туады.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ұл мен қыздың екеуі де шаңыраққа қуаныш әкелетінін білдіреді. Ұл дүниеге келсе, ел қорғап…
Ұлының кімнен туғанын анасы білер.
Негізгі мағынасы Ұлдың шын әкесі кім екенін тек анасы біледі. Бірінші оқылымы — әкелік туралы күдік: баланың шығу…
Ұлыңа ұлтарақ бол,
Келініңе көпшік бол.
Келініңе көпшік бол.
Негізгі мағынасы Ұлыңа ұлтарақтай, келініңе көпшіктей бол: яғни ересек балаларыңа жұмсақ, қамқор, кішіпейіл болып…