Үлкеннің ауырлығы кішіге түседі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Үлкен адамның жауапкершілігі, уайымы, ісі көп болғандықтан, оның салмағы көбіне кішіге де тиеді. Яғни отбасыда, ағайын арасында немесе ел ішінде жасы үлкеннің аманатын, шаруасын, қиындығын жастар көтеріседі. Бұл мақал тек жүктің физикалық ауырлығын емес, өмірдің тауқыметін, жауапкершіліктің бөлінісін де білдіреді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ауырлық» — заттың салмағы емес, тіршіліктің бейнеті, міндеті, қамы. «Үлкен» сөзі жасы үлкен адамды ғана емес, беделі бар, тәжірибесі мол кісіні де аңғартады. «Кішіге түседі» дегені — жас буынның үлкендерге сүйеу болып, қолғанат болуын көрсетеді. Халық бұл арқылы үлкен мен кішінің арақатынасын, өзара тірек болу дәстүрін бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал отбасында да, жұмыста да қолданылады. Мысалы, әкесі ауырып қалса, үйдің үлкен баласы оқуымен қатар, інілеріне қарасып, шаруаның көбі соған қалады. Сол кезде «үлкеннің ауырлығы кішіге түседі» деп айтады. Бұл жастардың ерте есейіп, жауапкершілікке үйренетінін де меңзейді.