Үлкен бастар, кіші қоштар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: үлкені жол бастайды, кішісі оның соңынан ереді, амандасады, ілтипат білдіреді. Астарлы мағынасы — өмірде жасы үлкен адамға құрмет көрсету, орнын білу, тәрбиелі болу керек деген ой. Қазақ танымында үлкеннің жолы, батасы, ақылы қашанда жоғары тұрады. Ал кіші адам сыпайылық танытып, сөзге араласарда да, іс бастарда да әдеп сақтауы тиіс.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «үлкен» — тек жас жағынан ғана емес, ақылы кемел, тәжірибесі мол адам. «Бастау» — көшті, істі, әңгімені, бірлікті алға жүргізу. «Кіші қоштар» дегені — кіші адамның үлкенге ізет білдіріп, жол беруі, сәлемі мен сыйын көрсетеді. Яғни бұл тіркес қазақы тәртіптің, иерархияның және сыйластықтың бейнесін танытады.
Қазіргі өмірде
Қазір де бұл мақал отбасыда, мектепте, жұмыста өз мәнін жоғалтқан жоқ. Мысалы, жиында алдымен жасы үлкен кісі пікір айтып, кейін жастар сөз алады. Бұл — тәртіпті сақтаудың, өзара құрметтің белгісі. Үлкенді сыйлаған жерде береке де, түсіністік те артады.