Ұлының кімнен туғанын анасы білер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — баланың әкесі туралы шындықты ең алдымен анасы жақсы біледі деген ой. Астарлы мағынасы — адамның тегін, мінез-құлқын, болмысын сырт көзбен толық бағалау қиын, ал отбасы ішіндегі ақиқатқа ең жақын адам — ана. Мақал біреудің арғы тегіне, тәрбиесіне, шыққан ортасына баға беруде асығыстық жасамауды ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ұлы» сөзі тек ұл баланы емес, жалпы ұрпақты, перзентті білдіреді. «Кімнен туғанын» деген тіркес адамның тегі мен шығу негізін меңзейді. «Анасы білер» дегені — ананың көрегендігі мен жүрекпен танитын сезімін көрсететін образ. Бұл жерде ана — шындықты сақтайтын, баласының кімге тартқанын жақсы аңғаратын дана тұлға ретінде көрінеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адам туралы сырттай тон пішпеу, біреудің отбасына не тегіне жеңіл-желпі сөз айтпау керек екенін еске салады. Мысалы, бір жас жігіттің сабырлы, еңбекқор мінезін көріп, «осының тәрбиесі мықты екен» дейді, ал оның мұндай болуына анасының ықпалы көп болуы мүмкін. Сондықтан бұл мақал отбасы тәрбиесінің күшін де аңғартады.