Үйсіз күй болмайды,
Күйсіз сый болмайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — үйі, баспанасы жоқ адамда көңілдің де, тірліктің де орнықтылығы болмайды. Астарлы мағынасы — адамда береке, жайлылық, ішкі тыныштық болмаса, сыйластық та, құрмет те толық қалыптаспайды. Яғни сый-құрметтің түбі — берекелі орта мен жарасымды өмір.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «үй» тек қана баспана емес, отбасы, тірек, тыныш орта деген ұғымды білдіреді. «Күй» — адамның жай-күйі, ахуалы, жарасымы. Ал «сый» — құрмет, ілтипат, арадағы ізет. Мақал үй мен көңіл күйдің, ішкі үйлесім мен сыртқы сыйластықтың бір-бірімен тығыз байланысты екенін бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал отбасындағы татулық пен тұрмыстық тұрақтылықтың маңызын еске салады. Мысалы, жас жұбайлар бір-біріне түсіністікпен қарап, үй ішіндегі тыныштықты сақтаса, олардың арасы да, үлкендермен қатынасы да сыйлы болады. Берекесі жоқ жерде сыйластық та ұзаққа бармайды деген ой осы мақалдан шығады.
Kúısiz syı bolmaıdy.