Ұлыңа ұлтарақ бол,
Келініңе көпшік бол.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ата-ененің бала мен келінге деген кішіпейілді, қамқор, жұмсақ қарым-қатынасын үйретеді. Тура мағынада ұлтарақ пен көпшік — үй ішіндегі керек заттар, адамға жайлылық береді. Астарлы мағынасы — үлкен кісі өз орнын біліп, жас жұбайларға тірек, сүйеніш, қорған болсын деген өсиет. Яғни қаталдық емес, мейірім мен сабыр отбасының берекесін арттырады.
Образдар мен теңеулер
«Ұлтарақ» — аяққа салынатын, жерге төселетін ең қарапайым зат. Бұл жерде ол ұлға деген төзім мен қолдауды, оның жолын жеңілдетуді білдіреді. «Көпшік» — бас қоятын жұмсақ жастық. Ол келінге жылы қабақ, жайлы мінез, сыйластық көрсету мағынасын береді. Екі образ да отбасы ішіндегі нәзік қарым-қатынасты бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жас отбасыға орынсыз араласпай, ақылын жұмсақ айтып, қолдау көрсеткен дұрыс екенін еске салады. Мысалы, келіннің әр ісін сынай бермей, ене оған үйренісуіне уақыт берсе, ал ұлына сенім артып, ақылмен бағыт көрсетсе, шаңырақта тыныштық пен сыйластық орнайды.
Kelinińe kópshik bol.