Үйің үй-ақ екен,
Ішінде ойнайтын бала болса.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — үйдің әсемдігі мен сәні тек қабырғасында емес, ішінде бала ойнап, күлкі естіліп тұрса ғана үй шын мәнінде «үй» болады. Астарлы мағынасы — шаңырақтың берекесі, жылуы, тіршілігі ұрпақтың шат-шадыман өмірімен көрінеді. Бала бар жерде қуаныш, қимыл, үміт бар; бала жоқ үйде тыныштық болғанымен, сол үйдің жан дүниесі толық сезілмеуі мүмкін.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «үй-ақ екен» тіркесі сыртқы сәнді, жинақы баспананы білдіреді. Ал «ішінде ойнайтын бала» — отбасының жалғасы, тіршіліктің белгісі, үй ішіндегі шаттықтың символы. Бала — тек кішкентай адам емес, ол үйге жан бітіретін, қимыл-қозғалыс әкелетін, болашақтың нышаны ретінде алынған образ.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал балалы үйдің көңілді, ыстық екенін айту үшін қолданылады. Мысалы, біреу жаңа, кең пәтер алды делік. Егер онда балалар жүгіріп, күлкісі естіліп тұрса, үлкендер: «Үйің үй-ақ екен, ішінде ойнайтын бала болса» деп, сол шаңырақтың шынайы берекесін атап өтеді. Бұл сөз отбасының сәні — жылулық пен бала шаттығы екенін еске салады.
Ishinde oınaıtyn bala bolsa.