Үйі жоқтың күйі жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Үйі жоқ адамның тұрақты тіршілігі, тыныш орны, берекелі ортасы болмайды деген ой айтылады. Тура мағынада — баспанасы жоқ кісі панасыз қалады. Астарлы мағынада — адамның өмірі орнықсыз, көңілі алаң, тұрмысы да, берекесі де толық болмайды. Үй — тек қабырға мен шатыр емес, ол жылу, қорған, тәрбие мен ынтымақтың белгісі.
Образдар мен теңеулер
Бұл мақалдағы «үй» сөзі баспана ғана емес, отбасының, тұрақтылықтың, ырыс-берекенің символы. Ал «күйі жоқ» дегені — ішкі жай-күйдің де, сыртқы тұрмыстың да ретсіз, жұтаң екенін білдіреді. Яғни үйсіздік адамның жан дүниесіне де, өмір салтына да әсер етеді. Халық үйді адам тіршілігінің өзегі деп таныған.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал тұрғын үйдің, отбасылық тұрақтылықтың қаншалықты маңызды екенін еске салады. Мысалы, жас отбасы өз баспанасын алып, сонда ғана еркін жоспар құрып, бала тәрбиесіне, жұмыс пен тыныш өмірге көңіл бөле алады. Сондықтан бұл сөз үйдің қадірін, баспананың береке әкелетінін ұқтырады.