Әйелді бастан, баланы жастан.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал қыз баланы да, жалпы әйелдің орнын да ерте жастан тәрбиелеу керек деген ойды білдіреді. Тура мағынасында, адам мінезі мен әдеті бала кезде қалыптасады; ал астарлы мағынада, отбасындағы сыйластық, әдеп, ибалық, еңбекқорлық сияқты қасиеттер жастай сіңірілсе, кейін өмірде соның жемісі көрінеді. Әйелдің мінезі мен болмысы да тәрбиемен, көрген өнегемен қалыптасады деген түсінік бар.
Образдар мен теңеулер
"Бастан" сөзі — тек басынан бастау емес, істі ерте қолға алу, тәрбиені уақытында беру дегенді аңғартады. "Баланы жастан" деген тіркес балалық шақтың адам өміріндегі шешуші кезең екенін көрсетеді. Мұнда бала мен әйел бір сыңайда алынбайды, керісінше, отбасы тәрбиесінің ең нәзік, ең жауапты тұстары меңзеледі. Халық ұғымында тәрбие — кейін емес, басында берілетін қасиет.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ата-анаға, мұғалімге, үлкендерге бала тәрбиесін ерте бастан дұрыс жолға қою керек екенін ескертеді. Мысалы, қыз баланы кішкентайынан сыпайылыққа, жауапкершілікке, өзіне де, өзгеге де құрметпен қарауға үйретсе, ол ертең отбасы мен қоғамда мәдениетті, тәрбиелі адам болып өседі.