Әйелдің қары,
Еркектің қоры күлегеш.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: әйелдің де, еркектің де қоры, яғни сүйенері мен сәні — күлегеш, шат-шадыман адам. Астарлы мағынасы: үй ішіндегі жылылық пен өмірдің сәні — көңілділік, жайдары мінез. Күле білетін, орынды әзілдесетін адам айналасына қуаныш сыйлап, отбасының да, ортаның да берекесін арттырады. Сондықтан бұл жерде «қор» сөзі тірек, ажар, сүйеніш мәнінде қолданылып тұр.
Образдар мен теңеулер
«Әйелдің қары» деген тіркес әйелдің қадірін, үй ішіндегі рөлін білдіреді. Ал «еркектің қоры» — ер адамның абыройын көтеретін, шаңыраққа көрік беретін адамды меңзейді. «Күлегеш» сөзі тек көп күлетін адам емес, жылы жүзді, ашық мінезді, көптің көңілін таба білетін жанның бейнесі. Мақалда күлкі жеңілтектік емес, жақсы қарым-қатынастың, татулықтың белгісі ретінде көрінеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал отбасында және қызмет орнында көңілсіздік пен қабақ шытудың орнына, жылы сөз бен жеңіл әзілдің қажет екенін еске салады. Мысалы, үйде бәрі шаршап келгенде бір адамның әзіл айтып, көңіл көтеруі бүкіл отбасының ретін табуға көмектеседі. Бірақ мұндағы күлкі әдептен аспауы керек, орнымен айтылған жарасымды күлкі ғана қадірлі болады.
Erkektiń qory kúlegesh.