Әйел - қырық шырақты.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Әйел - қырық шырақты» деген мақал әйел адамның отбасы мен үй ішіндегі рөлінің өте кең, көпқырлы екенін білдіреді. Тура мағынасында мұнда қырық шырақ — көп жарық, көп сәуле деген ұғымды береді. Астарлы мағынасында әйел бір ғана істің адамы емес, ол — үйдің ұйытқысы, бала тәрбиелеуші, жар, ана, қамқоршы, ақылшы. Әйелдің мейірімі мен сабыры үйге жылу беріп, берекені сақтайды.
Образдар мен теңеулер
«Шырақ» — жарық, жылу, бағыт беретін нышан. Қырық саны қазақ ұғымында көпті, молдықты білдіреді. Сондықтан «қырық шырақ» әйелдің бір үйге ғана емес, айналасына да шуақ шашатын, өмірді жарық қылатын қасиетін бейнелейді. Бұл теңеу әйелдің қадірі тек тұрмыспен өлшенбейтінін, оның жүрегі мен еңбегі елдің ырысын арттыратынын аңғартады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өз мәнін жоғалтқан жоқ. Қазіргі заманда әйел үйде де, жұмыста да, қоғамда да жауапкершілікті қатар арқалайды. Мысалы, бір әйел күндіз қызметте еңбек етіп, кешке баласының сабағын қадағалап, үй тірлігін реттесе, халық оның көп міндетті абыроймен атқарып жүргенін осы мақалмен сипаттайды.