Жолдасы жаманды жау алады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Жолдасы жаман адамға сырттан жау іздеудің өзі шарт емес, өйткені оның берекесін кетіретін нәрсе — қасындағы теріс адам. Тура мағынасында, жаман серік адамды қауіп-қатерге, опық жеуге, ұятқа қалдыруы мүмкін. Астарлы мағынасы — адамды құлататын тек жау емес, жаман дос, сенімсіз серік, теріс орта екенін ескертеді. Сондықтан кіммен аралассаң, соның мінезі мен әрекеті өзіңе де әсер етеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «дос» пен «жау» — тек нақты адамдар емес, өмірдегі жақсы мен жаман ықпалдың белгісі. «Жау алады» дегені біреудің ашық шабуылы ғана емес, жаман жолдастың кесірінен болатын алдау, ұрындыру, бедел түсіру, дұрыс жолдан тайдыруды білдіреді. Қазақ ұғымында серік — адамның айнасы, сондықтан жолдастың сапасы адамның тағдырын да өзгерте алады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгін де өте өзекті. Мысалы, оқуда немесе жұмыста жалқау, жауапсыз, өтірікке бейім адаммен жақын жүрсең, сенің де тәртібің бұзылып, мақсатың кейінге қалады. Ал жақсы орта адамды өсіреді, жаман орта кері тартады. Сондықтан дос таңдауда, серік таңдауда абай болу керек.