Көзден кетсе, көңілден кетеді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адам көзіне жиі түсіп, араласып жүрген нәрсе не адам есте берік сақталатынын, ал көз алдымнан алыстаса, бірте-бірте ұмыт болатынын білдіреді. Тура мағынасында бір затты көрмесең, оны ойға аз аласың. Астарлы мағынасында жақындық, байланыс, аралас-құраластық үзілсе, көңілдегі ықылас та суи бастайды. Сондықтан адамға, достыққа, туыстыққа, істі ұмытпауға тұрақты назар керек.
Образдар мен теңеулер
Мұнда «көз» — тек көру мүшесі емес, адамның күнделікті назары мен байланысы. «Көңіл» — ішкі сезім, ықылас, естелік ордасы. Яғни көзден кету — алыстау, араны суыту; көңілден кету — ұмыт болу, қадірі кеміу деген образды ой беріп тұр. Халық осы арқылы адам жадын көзге көрінетін нәрсе мен жиі кездесуге тәуелді етіп көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әсіресе достық, туыстық және жұмыс қатынасында жиі қолданылады. Мысалы, бір досыңмен ұзақ хабарласпасаң, арадағы жақындық азаяды, ортақ әңгіме де сирейді. Сол сияқты қызметкерді басшы жиі бақыламаса, жауапкершілігі төмендеуі мүмкін. Сондықтан қарым-қатынасты сақтау үшін үнемі хабарласып, араны үзбеу маңызды.