Көргенсізбен құрдас болма,
Опасызбен сырлас болма.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамды араласатын ортасын дұрыс таңдауға шақырады. Тура мағынасы бойынша, көргенсіз, тәрбиесіз адаммен жақын араласу дұрыс емес, ал опасыз, уәдеге берік емес кісіге сыр ашуға болмайды. Астарлы мағынасы — адамның мінезі мен адалдығы оның қоғамдағы орнын анықтайды. Жаман әдетті, әдепсіздікті және сатқындықты жақын тартсаң, өзіңе де зияны тиеді.
Образдар мен теңеулер
«Көргенсіз» сөзі — тәрбиесі кем, әдептен озған, үлкенді сыйламайтын адамды білдіреді. Ал «опасыз» — сенімге қиянат жасайтын, сырыңды сақтамайтын жан. «Құрдас» пен «сырлас» деген сөздер жақындықты білдіріп тұр: құрдас болу — күнделікті араласу, сырлас болу — ішкі жан дүниеңді бөлісу. Мақал осы жақындықтың орынсыз адамға берілмеуін ескертеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл сөзді достық таңдауда, жұмыс орнындағы қарым-қатынаста, әлеуметтік желідегі араласуда да қолдануға болады. Мысалы, егер бір адам сенің құпияңды басқаға жайып жіберетін болса, оған қайта-қайта сыр айту дұрыс емес. Бұл мақал сақтыққа, ойлап сөйлеп, сенімді адамды тануға үйретеді.
Opasyzben syrlas bolma.