Жора-жолдас не керек,
Жауға бірге шаппаса?
Арғымақ мініп не керек,
Жабыдан озып, артпаса?

Негізгі мағынасы
Бұл мақал нағыз жолдастың, серіктің қадірі қиын сәтте білінетінін айтады. Тек қасында жүргені емес, керек кезде бірге қимылдап, иық тірестіре алатын адам ғана шын жолдас саналады. Сол сияқты, жүйрік аттың да бағасы жарыста, бәсекеде көрінеді: егер ол жай жабыдан оза алмаса, оның арғымақтығы байқалмайды. Астарында: адам да, дос та, құрал да істің үстінде сыналады, әрекет пен нәтижесіз құр сөздің құны аз деген ой жатыр.

Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жора-жолдас» — өмірде сүйеніш болатын дос, серік. «Жауға бірге шаппаса» деген тіркес — сын сағатта бірге әрекет етпейтін жолдастың пайдасы шамалы екенін білдіреді. «Арғымақ» — текті, жүйрік, мықты тұлпардың бейнесі, ал «жабы» — жай, әлсіз жылқы. Осы екі образ арқылы халық адамның да, жануардың да шынайы қасиеті салыстыру үстінде ашылатынын көрсеткен.

Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал достық пен жауапкершілік туралы айтқанда қолданылады. Мысалы, бір адам қиын іске тек ақыл айтып, бірақ шын көмектеспесе, оған «жора-жолдас не керек?» деп айтуға болады. Ұжымда да, спортта да, отбасында да сөзбен емес, іспен дәлелдейтін адам қадірлі.