Көлденең кісі көңілге қарамайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: бөтен, жат адам адамның ішкі жай-күйін, көңіліндегі мұңын не қуанышын дәл сезіне бермейді. Астарлы мағынасы: сырт адам көбіне біреудің жан дүниесіне терең үңілмейді, сондықтан адам өз сырын, ренішін, қуанышын ең алдымен жақын адамға айтқаны дұрыс. Мақал әрі адамның ішкі сезімін түсінуде жақындық пен сыйластықтың маңызды екенін аңғартады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «көлденең кісі» — жол-жөнекей келген, арасы жақын емес бөгде адам деген бейне. Ал «көңілге қарау» — адамның жанын ұғып, халін түсіну, көңілін табу деген ұғым. Яғни мақал бөтен адамның жүрек сырын толық біле бермейтінін образды түрде жеткізеді. Бұл жерде «көңіл» адам ішкі әлемінің символы болып тұр.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адам қарым-қатынасында өте орынды қолданылады. Мысалы, жұмыс орнында немесе әлеуметтік желіде сіздің қиын сәтіңізді әркім бірдей түсіне бермейді. Сол себепті ішкі уайым мен маңызды әңгімені сенімді, жақын адаммен бөліскен жөн. Мәселен, бір қызметкердің отбасылық мәселесін бөгде әріптесі толық түсінбеуі мүмкін, ал жақын досы оған сабыр айтып, нақты демеу көрсетеді.