Ақша, байлық туралы 409
Ақша, алтын, қарыз туралы мақал-мәтелдер байлықтың қадірін, еңбектің өтеуін, қарыздың салмағын ұқтырады.
409
Мақал-мәтел
78K
Қаралым
190
Орташа
Сұрыптау:
Ас барында дос жоқ,
Ат барында той жоқ.
Ат барында той жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырт көзге қарапайым көрінгенмен, астарында өмір шындығы жатыр. Адамның қолында ас-дәулет...
Абзал арын ойлайды,
Надан дүниеге тоймайды.
Надан дүниеге тоймайды.
**Негізгі мағынасы** Абзал адам ең алдымен арын, намысын, адамдық қадірін ойлайды. Ол үшін абырой — дүниеден қымбат. Ал...
Қолы ашықтың жолы ашық.
**Негізгі мағынасы** Қолы ашықтың жолы ашық деген мақалдың тура мағынасы — қолы ашық, яғни сараң емес, бергені мен бөліс...
Жемес жерде ет бар,
Ішпес жерде су бар.
Ішпес жерде су бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — кей жерде сырттай қарағанда ас-тағам жоқ сияқты көрінгенмен, шын мәнін...
Құданың тайын алғың келсе,
Құлынды биесін сұра.
Құлынды биесін сұра.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір нәрсенің шын бағасын, болашақтағы пайдасын ойла дегенді білдіреді. Тура мағынасында,...
Еңбексіз тапқан мал есепсіз кетер.
**Негізгі мағынасы** Еңбексіз келген дүние тұрақтамайды, оңай табылған малдың қадірі де аз болады. Адам маңдай терімен т...
Кісі бергені кісіге ырыс болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: біреудің берген дүниесі екінші адамға мәңгілік ырыс, тұрақты құт бола а...
Базар - ақшалыға базар,
Ақшасызға назар.
Ақшасызға назар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — базарға барған адамның қолында ақша болса, ол қалағанын сатып алып, са...
Мал - байдікі , жан - Құдайдікі .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — мал-мүлік, байлық адамға тиесілі болғанмен, адамның өмірі өз қолында...
Қайырсыз пайдадан қайырлы залал артық.
**Негізгі мағынасы** Қайырсыз пайдадан қайырлы залал артық деген сөздің тура мағынасы — пайда көрінгенімен, оның игілігі...
Аты бардың тынысы бар,
Асы бардың ырысы бар.
Асы бардың ырысы бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — аты, малы бар адамның тынысы кең, өмірі жеңіл деген ойды білдіреді. А...
Алтын алсаң, санап ал.
**Негізгі мағынасы** «Алтын алсаң, санап ал» деген мақал әр істі ұқыппен, есеппен істеу керегін білдіреді. Тура мағынас...
Ақша болса, алақанда сорпа қайнатады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қолда ақша болса, адам кез келген істі оңай істеп, тіпті жоқтан бар жа...
Бәсеке, байлық кімде жоқ,
Бірде бар да, бірде жоқ.
Бірде бар да, бірде жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде байлық та, мүмкіндік те, жарыс пен бәсеке де бір орында тұрмайтынын білдіреді. Бір...
Дүние жинап не етерсің,
Бір күн тастап кетерсің.
Бір күн тастап кетерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға дүниеге тым құнығып, байлықты өмірдің түпкі мақсаты етпеуді ескертеді. Адам қанша...
Ең көп оқылған
Көңілі пасық ерде дәулет болмас.
**Негізгі мағынасы** Көңілі тар, іштар, пасық адам қанша бай болса да, оның дәулеті береке әкелмейді. Себебі дәулеттің ш...
Жаман атқа жал бітсе,
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман мінезді, сараң, менмен адамға дәулет қонса да, одан игілік күтудің қиын екенін біл...
Бай мен бай құда болса,
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың қоғамдағы әлеуметтік теңдікке де, тұрмыстық айырмашылыққа да тәуелді болатынын...
Телміріп алған теңгеден,
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адал еңбектің қадірін айтады. Тура мағынасында, біреудің қолына қарап телміріп сұрап алға...
Байдың малы ортақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бай адамның малы көп болғандықтан, оның пайдасын көп адам көреді деген...
Бұл бөлімде ақша, алтын және қарыз жайлы қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Халық даналығы байлықтың өлшемі тек теңге емес, адал еңбек, абырой, үнем мен жауапкершілік екенін астарлап жеткізеді. Ақшаға мастанбау, табысты дұрыс жұмсау, несібе мен ризыққа шүкір ету секілді ойлар жиі айтылады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.