Ақша, байлық туралы 409
Ақша, алтын, қарыз туралы мақал-мәтелдер байлықтың қадірін, еңбектің өтеуін, қарыздың салмағын ұқтырады.
409
Мақал-мәтел
78K
Қаралым
190
Орташа
Сұрыптау:
Алтынды адал қол да,
арам қол да ұстайды.
арам қол да ұстайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алтынды адал адам да, арам адам да ұстай алады. Астарлы мағынасы — бай...
Бай тойғанынан кекіреді,
Кедей аштықтан секіреді.
Кедей аштықтан секіреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бай мен кедейдің тұрмыс айырмасын әжуа, мысқыл арқылы көрсетеді. Бай адам тоқ, дәулетті б...
Жабыны жауға мінбе жалы бар деп,
Жаманмен құда болма малы бар деп.
Жаманмен құда болма малы бар деп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: сырт көзге жылтыраған, жалы бар жабы аттың бәрі мінуге жарай бермейді,...
Жегені - кебек, кигені - жібек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның сыртқы көрінісі мен ішкі тұрмысының арасында үлкен алшақтық бар екенін білдіреді....
Арам, арам түбі - реніш,
Адал, адал түбі - кеніш.
Адал, адал түбі - кеніш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: арам жолмен келген істің соңында реніш, өкініш, көңіл толмаушылық қалад...
Басы аманның малы түгел.
**Негізгі мағынасы** «Басы аманның малы түгел» деген мақалдың тура мағынасы — адам тірі, аман болса, оның малы да, дүни...
Аз ақшаға алданып,
Өнбес іске жалданба.
Өнбес іске жалданба.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды азғантай пайдаға қызығып, түбі жоқ, берекесіз іске кірмеуге шақырады. Тура мағынас...
Жоқтық ұят емес,
Тоқтық мұрат емес.
Тоқтық мұрат емес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өміріндегі байлық пен кедейліктің өлшемін көрсетеді. Тура мағынасында, жоқшылық — ад...
Малға жарлылық - жарлылық,
Ақылға жарлылық - сорлылық.
Ақылға жарлылық - сорлылық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: малың аз болса, тұрмысың тар болуы мүмкін, бірақ ақылдың аздығы одан д...
Жақсы - арына құл,
Жаман - малына құл.
Жаман - малына құл.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жақсы адам өз арына, яғни ұятына, намысына, адамдық қалпына бағынып өм...
Жарлының бір тойғаны шала байығаны.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — кедей адам бір рет тамаққа тоқтығып алса, өзін бірден байығандай сезін...
Теңгелі жерде теңдік жоқ.
**Негізгі мағынасы** Теңгелі жерде теңдік жоқ деген сөздің тура мағынасы — ақша бар жерде әділдік әлсірейді, байлық арал...
Үт келді - жұт келді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: үйге ырыс, береке, дүние кірген сәтте оның артынан шығын, тапшылық, қыс...
Шашу оңай, жинау қиын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір нәрсені быт-шыт қылып шашып жіберу оп-оңай, ал оны қайта жинап, ре...
Байдың асын байғүс қызғанады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — дәулетті адамның ас-суын, дастарқанын кедей адамның қызғануы. Астарлы...
Ең көп оқылған
Көңілі пасық ерде дәулет болмас.
**Негізгі мағынасы** Көңілі тар, іштар, пасық адам қанша бай болса да, оның дәулеті береке әкелмейді. Себебі дәулеттің ш...
Жаман атқа жал бітсе,
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
Жанына торсық байлатпас.
Жаман адамға мал бітсе,
Жанына қоңсы қондырмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жаман мінезді, сараң, менмен адамға дәулет қонса да, одан игілік күтудің қиын екенін біл...
Бай мен бай құда болса,
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
Ортасында жорға жүреді.
Жарлы мен жарлы құда болса,
Ортасында дорба жүреді.
Бай мен кедей құда болса,
Өзара зорға-зорға жүреді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал құдалықтың қоғамдағы әлеуметтік теңдікке де, тұрмыстық айырмашылыққа да тәуелді болатынын...
Телміріп алған теңгеден,
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
Тер төгіп тапқан теңге жұғымды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адал еңбектің қадірін айтады. Тура мағынасында, біреудің қолына қарап телміріп сұрап алға...
Байдың малы ортақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бай адамның малы көп болғандықтан, оның пайдасын көп адам көреді деген...
Бұл бөлімде ақша, алтын және қарыз жайлы қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Халық даналығы байлықтың өлшемі тек теңге емес, адал еңбек, абырой, үнем мен жауапкершілік екенін астарлап жеткізеді. Ақшаға мастанбау, табысты дұрыс жұмсау, несібе мен ризыққа шүкір ету секілді ойлар жиі айтылады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.
Алтын туралы нақылдар оның құнын ғана емес, уақыт пен білім, адамдық қасиет сияқты қымбат дүниелермен салыстырады. Қарыз жайлы мақалдар уәдені орындау, борышты уақытында өтеу, ар-ұятты сақтау мәселесін алға қояды. Осы категориядағы мақал-мәтелдер күнделікті тұрмысқа пайдалы кеңес беріп, қаржылық тәртіп пен парасатты таңдауға шақырады.