Сараңның асы піскенше, таудың тасы піседі.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сараң адамның дастарқаны кеш дайын болатынын әжуалайды. Тура мағынасында — біреудің асы өте баяу піседі, қонақ күтуі созылып кетеді. Астарлы мағынасы — сараң кісі тамақты да, өзге істі де қимай, ұсақ-түйекке тым есеппен қарап, жұртты күттіріп қояды. Халық мұнда сараңдықтың мінезін сынап, жомарттық пен кең пейілділікті жоғары қояды.
Образдар мен теңеулер
«Асы піскенше» дегені — тамақтың дайын болу уақыты. Ал «таудың тасы піседі» дегені — мүмкін емес, тым ұзақ уақыт өтеді деген әсірелеу. Яғни, таудың тасы пісуі табиғатта болмайтын құбылыс болғандықтан, бұл тіркес сараңдықтың шектен асқан баяулығын өте әсерлі көрсетеді. Осындай образ мақалдың мысқылын күшейтіп, ойды бірден түсінікті етеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал уақытты созып, бір нәрсені қимаған адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, қонаққа келген жұрт шай күтіп отырғанда үй иесі асын кешіктіре берсе, жұрт әзілдеп: «Сараңның асы піскенше, таудың тасы піседі» деуі мүмкін. Бұл сөз адамның қонақ күту әдебін, кеңдік пен жомарттықтың қадірін еске салады.