Саудагер сақалды қолдан береді.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сауда мен табыс үшін адам кейде өзіне қымбат, тіпті абыройлы көрінетін нәрсесін де құрбан етуі мүмкін екенін аңғартады. Тура мағынасында, саудагер пайда табу жолында сақалын да беріп жіберетіндей бейнеленеді. Астарлы мағынасы — пайдаға құныққан адам кейде сыртқы кескінін, беделін, ұстанымын немесе ар-ожданын да кейінге ысырып қояды. Яғни, саудада есеп басым болып, адамды пайдақорлыққа бейімдейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «сақал» — ер азаматтың абыройы, жасы, салмағы, беделі сияқты ұғымдардың нышаны. «Қолдан береді» деген тіркес оңайлықпен, аяп отырмай, қимай тұрған дүниесін де саудаға салады дегенді білдіреді. Сондықтан бұл бейне адамның пайда үшін көп нәрседен бас тартуға дайын болуын әжуалап көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адалдық пен пайдақорлықтың ара салмағын айту үшін қолданылады. Мысалы, біреу тек ақша табу үшін сапасыз тауар сатып, өз беделіне де зиян келтіріп жатса, «Саудагер сақалды қолдан береді» деуге болады. Бұл сөз адамды пайда үшін абыройдан айырылмауға шақырады.