Сараңның жиған малы арам.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сараң адамның дүние-мүлкі қанша көп болса да, оның берекесі болмайтынын білдіреді. Тура мағынасында — жиған малы бар, бірақ оны орынсыз қысып ұстайтын, өзгеге пайдасы тимейтін адам туралы айтады. Астарлы мағынасы — мал-дүние адал еңбекпен табылып, орнымен жұмсалмаса, оның қадірі кемиді; сараңдық адамды рухани да, әлеуметтік те жұтаңдатады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы "мал" сөзі тек төрт түлікті ғана емес, жалпы байлық пен дүние-мүлікті меңзейді. "Арам" деген сөз мұнда тек шариғаттағы тыйымды емес, берекесіз, құнсыз, игілік әкелмейтін деген астарлы мәнде қолданылған. Яғни көп жиналған дүние сараңдықтың көлеңкесінде пайдалы игілікке айналмайды.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ақшасын тек жинап, ешкімге жәрдем бермейтін, өз қажетіне де дұрыс жұмсамайтын адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, бір кәсіп иесі табысын көбейткенімен, қызметкерлеріне әділ жалақы төлемей, қоғамға да пайдасын тигізбесе, оның байлығы берекесіз саналады. Мақал адамды жомарттыққа, адалдыққа және дүниені орнымен пайдалануға үндейді.