Сараңның қолы қалтырауық.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Сараң адам қолындағысын оңай шығара алмайды, беруге келгенде жүрегі қысылып, қолы дірілдегендей болады. Мақалдың тура мағынасы — сараң кісінің қолы қалтырағандай көрінуі; астарлы мағынасы — дүниеқоңыз, қимылсыз, жомарттықтан жұрдай адамның мінезін әшкерелеу. Мұнда «қолдың қалтырауы» сараңдықтың белгісі ретінде алынып, адамның ішкі күйін бейнелейді.
Образдар мен теңеулер
«Қолы қалтырауық» деген тіркес нақты діріл емес, беруге қимаған жанның психологиялық күйін білдіреді. Халық сараңдықты дене қимылымен суреттеп, оны сырттан-ақ тануға болатынын көрсетеді. Бұл образ арқылы адам мал-мүлкін жанынан артық көрсе, оның жомарттыққа да, адамгершілікке де жақындай алмайтыны аңғарылады.
Қазіргі өмірде
Бүгінде бұл мақал ақшасын не уақытын, не көмегін қимайтын адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, ортақ дастарқанда біреу үнемі есептеп, бір тиынын шығармай отырса, жұрт оның сараңдығын осы мақалмен сипаттайды. Яғни, мақал адамды ашкөздік пен тар пиғылдан сақтандырып, кеңпейілді болуға үндейді.