Сом алтынды басып отыру
үшін де көтен керек.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — көп алтынды ұстап, иемденіп отыру үшін де адамның орнықты, берік дене күші керек деген ой. Астарлы мағынасы — тек байлықтың болуы аз, оны сақтап, дұрыс пайдалану, жауапкершілікпен көтере білу де үлкен күш пен ақылды талап етеді. Байлық адамға салмақ түсіреді: оны қорғау, жоғалтпау, орнымен жұмсау оңай емес.
Образдар мен теңеулер
«Сом алтын» — мол дәулет, көп дүние, үлкен мүмкіндік белгісі. Ал «көтен керек» деген дөрекі, бірақ әсерлі сөз тіркесі байлықтың өзін емес, оны ұстайтын тірек, төзім, қайрат, сенімділік қажет екенін аңғартады. Халық мұнда байлықты да бір жауапкершілік жүгіндей көрсетіп отыр.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал ірі бизнес, ақша, мүлік немесе қызмет орнына да қатысты айтылады. Мысалы, бір адам үлкен компанияны басқарғысы келсе, тек ақша жинау аз; ұжымға басшылық ету, тәуекелді көтеру, дұрыс шешім қабылдау қабілеті керек. Яғни мол дәулеттің де, үлкен істің де салмағын көтеретін мінез қажет.
úshin de kóten kerek.