Адам туралы — 12-бет 4641
Сұрыптау:
Ант ішкеннің үйіне барма,
айрандай жұғады.
айрандай жұғады.
Негізгі мағынасы Антқа жеңіл қарайтын, сертінде тұрмайтын адамның үйіне барма деген ескерту айтылады. Мұнда тура…
Анығын айту - адалдық,
Ала сөйлеу - арамдық.
Ала сөйлеу - арамдық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал шындықты тура айту адамның адалдығын көрсететінін, ал сөзді бұрмалап, екіұшты сөйлеу…
Аңғал қашқанға да, қуғанга да серік.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: аңғал, яғни аңқау не байқамайтын адам қашқанға да, қуғанға да ілесіп кете…
Аңғал сөйлеп аспа,
Жолын білмей қашпа.
Жолын білмей қашпа.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды ойланбай сөйлемеуге, білмей тұрып асығыс шешім қабылдамауға үйретеді. Бірінші жолдағы…
Аңдамай сөйлеген ауырмай өледі.
Негізгі мағынасы Аңдамай сөйлеген адам сөзінің салдарын ойламай, өзіне де, өзгеге де зиян тигізуі мүмкін. Мақалдың тура…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Аңқау азаптан құтылмайды,
Алаңғасар мазақтан құтылмайды.
Алаңғасар мазақтан құтылмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал аңқаулық пен алаңғасарлықтың адамға зиян екенін ескертеді. Тура мағынасында, аңқау адам…
Аңқау аңдамайды да, алаңдамайды да.
Негізгі мағынасы Бұл мақал аңқау, яғни аңғарымсыз адам айналасындағы қауіпті де, маңыздыны да бірдей байқамайтынын…
Аңқау астындағы атын алты ай іздейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — аңқау, яғни аңғырт адам өз астындағы атын да байқамай, жоғалтып алғандай…
Аңқау астыңа қарайды,
Арамза үстіңе қарайды.
Арамза үстіңе қарайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның мінезін екі түрлі қырынан салыстырады. Аңқау адам көбіне өз жағдайын ғана ойлап…
Аңқау бөрі қой үркітеді,
Ақылсыз адам ел үркітеді.
Ақылсыз адам ел үркітеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша аңқау бөрі қойға өзі қауіп төндіріп, елді шошытады. Астарлы…
Аңқаудың аузы ашық.
Негізгі мағынасы «Аңқаудың аузы ашық» деген мақал аңғал, сенгіш, ойланбай сөйлейтін адамның сырын білдіреді. Тура…
Аңқау елге - арамза молда.
Негізгі мағынасы Ел аңқау, сенгіш болса, оны алдайтын арамза молда міндетті түрде табылады. Мақал алаяқтың өзімен қатар…
Аңқау қонақ үй иесін сыйлайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — қонақ үй иесінің көңілін табуға тырысады, ал аңқау, яғни көп нәрсені…
Аңшы қақпанды қаққанын айтар,
Саудагер базарда тапқанын айтар.
Саудагер базарда тапқанын айтар.
Негізгі мағынасы Аңшының әңгімесі — қақпанына қандай аң түскені, қай жерге құрғаны; саудагердің әңгімесі — базарда не…
Аңшы қанша айла білсе,
Аң сонша жол білер.
Аң сонша жол білер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: аңшы қанша айла-тәсіл қолданса, аң да сонша қашу, тығылу, сақтану жолдарын…
Апама жездем сай.
Негізгі мағынасы Апам қандай болса, жездем де сондай: екеуі бір-біріне лайық, тең түскен жұп. Бұл сөзді көбіне әпкесі…
Апы кіріп, күпі шығып.
Негізгі мағынасы «Апы кіріп, күпі шығып» деген мақал адам өміріндегі бір істің орындалғанын сыртқы белгі арқылы…
Арадан қорықпа, жаладан қорық.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға сыртқы қауіптен гөрі, іштен шыққан жаман сөздің, орынсыз жала мен өсектің қауіпті…
Арам, арам түбі - реніш,
Адал, адал түбі - кеніш.
Адал, адал түбі - кеніш.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: арам жолмен келген істің соңында реніш, өкініш, көңіл толмаушылық қалады…
Арам - ауыр, ақ - жеңіл.
Негізгі мағынасы Арам жолмен келген нәрсе ауыр, адал, таза нәрсе жеңіл. Бұл салмақ — таразының емес, ар-ожданның…
Арам әрекет елден кеткізер.
Негізгі мағынасы Арам әрекет дегеніміз — өтірік, қулық, ұрлық, қиянат сияқты теріс іс. Мақалдың тура мағынасы: мұндай…
Арамдықты адалдық жеңеді,
Жамандықты адамдық жеңеді.
Жамандықты адамдық жеңеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — арам істің, жаман әрекеттің түбі жеңілмейді, ал адалдық пен адамгершілік…
Арамдықты адалдық жеңеді,
Жамандықты амандық жеңеді.
Жамандықты амандық жеңеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал өмірде жамандық пен арам пиғылдың түбі ұзаққа бармайтынын білдіреді. Арамдық істеген адам…
Арам жеген құстырар.
Негізгі мағынасы Арам, яғни тыйым салынған не біреуден ұрлап, алдап алынған ас адамның ішіне тұрмайды, құстырып…
Арам жесең, тойғаныңша же,
Ұрлық қылсаң, өлгенше қыл.
Ұрлық қылсаң, өлгенше қыл.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — арам ас жеген адам тоя береді, ал ұрлық жасаған кісі оны бір рет істеп…
Арамзада ар болмайды,
Талғамсызда сән болмайды.
Талғамсызда сән болмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: арам, пасық адамда ар-ұят болмайды; талғамы жоқ кісіде көркемдік пен…
Арамзаның құйрығы бір-ақ тұтам.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: арамза, қулығы көп адамның «құйрығы» қысқа, яғни оның айласы ұзаққа…
Арамнан алған түйеден
Адалдан алған ешкі артық.
Адалдан алған ешкі артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: арам жолмен алынған үлкен түйеден гөрі, адал жолмен алған кішкентай ешкі…
Арамнан алған түйеден
Адалдан алған ешкі артық,
Жаманнан алған сұлудан,
Жаман да болса, текті артық.
Адалдан алған ешкі артық,
Жаманнан алған сұлудан,
Жаман да болса, текті артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың айтпағы — дүние-мүліктің, малдың не адамның сыртқы ірі не әдемі болуынан гөрі, оның адал…
Арамнан жиған дәулет емес.
Негізгі мағынасы Арам жолмен жиналған дүние нағыз байлық болып саналмайды. Мақал біреудің ақысын жеп, алдап не ұрлап…
Арамның адымы қысқа.
Негізгі мағынасы Арамның адымы қысқа деген мақалдың тура мағынасы — арам ниетпен, жаман жолмен жүрген адамның қадамы…
Арамның ісі өрге баспайды,
Өрге басса да, өрден аспайды.
Өрге басса да, өрден аспайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал арам жолмен істелген істің баянды болмайтынын айтады. Тура мағынасында: қулықпен, ұрлықпен…
Арба айдаған алдына қарайды.
Негізгі мағынасы Арба айдаған адам алдына қарайды дейді: ол жолдың шұқырын, тасын, бұрылысын көріп отырады, әйтпесе…
Арбаға тоқпақ көргенді жекпе,
Соқпақ көргенді жек.
Соқпақ көргенді жек.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — арбаға тоқпақ тигенін емес, ұзақ жолдың соқпағын көргенін жек деген…
Арба иесі - күпшек,
Киіз иесі - білек.
Киіз иесі - білек.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — арбаның күпшегін, киіздің берік болуы иесіне байланысты. Астарлы мағынасы…
Арба кімдікі болса,
Күпшек сонікі.
Күпшек сонікі.
Негізгі мағынасы Арба да, оның бөлшегі саналатын күпшек те бір иеге тиесілі. Мақалдың тура мағынасы — қандай көлік…
Арбаның жүгі өгізге түсер.
Негізгі мағынасы «Арбаның жүгі өгізге түсер» деген мақалдың тура мағынасы — арбаны сүйрейтін күш өгіз болғандықтан…
Арға - мінәжат.
Негізгі мағынасы «Арға — мінәжат» деген сөз адамның ең биік өлшемі — ар-ұяты екенін білдіреді. Тура мағынасында мінәжат…
Арға тартпай арман құл,
Намыс қумай мақсат тұл.
Намыс қумай мақсат тұл.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам өміріндегі ең биік өлшем — ар мен намыс екенін білдіреді. Егер адам өз арын алға…
Арғымақ аттың баласы,
Аз оттап, көп жусайды.
Хан, төренің баласы,
Аз сөйлеп, көп тыңдайды.
Аз оттап, көп жусайды.
Хан, төренің баласы,
Аз сөйлеп, көп тыңдайды.
Негізгі мағынасы Арғымақ тұқымды аттың құлыны аз оттап, көп жусайды, хан мен төренің баласы аз сөйлеп, көп тыңдайды…