Аңшы қанша айла білсе,
Аң сонша жол білер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: аңшы қанша айла-тәсіл қолданса, аң да сонша қашу, тығылу, сақтану жолдарын табады. Астарлы мағынасы: бір адам қанша айлакер, қулықшыл болса, қарсы жақ та соған сай амал іздейді. Яғни тек айлаға сүйену әрдайым жеңіс әкелмейді, өйткені өмірде қарсы әрекет те болады. Мақал адамды біреуді алдауға емес, ақылмен, әділдікпен іс жүргізуге үндейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «аңшы» — мақсатқа жету үшін түрлі тәсіл ойлайтын адамды, ал «аң» — сол әрекетке қарсы қорғанатын, сақ адамды бейнелейді. «Айла» мен «жол» сөздері тек аңшылықты емес, өмірдегі амал, тәсіл, қарсы амал ұғымдарын білдіреді. Бұл жерде табиғаттағы аңшылық көрінісі арқылы адам мінезі дәл әрі әсерлі көрсетілген.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақалны жұмыс, сауда, қарым-қатынас сияқты салаларда қолдануға болады. Мысалы, біреу әріптесін алдап пайда таппақ болса, екінші жақ та құжатты тексеріп, сақтық жасайды. Сондықтан адалдық пен ашықтық ұзақ мерзімде сенімді жол екенін еске салады.
Ań sonsha jol biler.