Апы кіріп, күпі шығып.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Апы кіріп, күпі шығып» деген мақал адам өміріндегі бір істің орындалғанын сыртқы белгі арқылы аңғартады. Тура мағынада: бір нәрсе ішке кіріп, басқа нәрсе сыртқа шығады. Астарлы мағынада: бір нәрсе орнына екінші нәрсе келіп, жағдайдың өзгеруі, алма-кезек алмасу, не істің өз жолымен аяқталуы меңзеледі. Кейде бұл мақал көп сөзді емес, істің нәтижесін көріп тұжырым жасауға қатысты айтылады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «апы» мен «күпі» — қазақ тұрмысындағы қарапайым киім атаулары. Олар арқылы халық нақты, көзге көрінетін әрекетті бейнелеп отыр. «Кіріп» пен «шығып» деген қозғалыс сөздері істің тоқтамай, үздіксіз алмасып тұратынын көрсетеді. Яғни өмірде бір нәрсе келсе, бір нәрсе кетеді, бір күйден екінші күйге ауысу табиғи екенін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жұмыстың нәтижесін, өзгерісті немесе ауыс-түйісті сипаттағанда қолданылады. Мысалы, бір мекемеде қызметкер кетіп, орнына жаңасы келсе, «апы кіріп, күпі шығып» деп жағдайдың тез өзгергенін ишарамен айтуға болады. Бұл сөз қысқа болса да, өмірдің қозғалысқа толы екенін білдіреді.