Адам туралы — 10-бет 4641
Сұрыптау:
Ала жылқы жоғалмас.
Негізгі мағынасы «Ала жылқы жоғалмас» деген мақалдың тура мағынасы — түсі ала, көзге бірден түсетін жылқы адасып кетсе…
Ала қойда кінә жоқ, жүні болмаса.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: ала қойдың өзінде мін жоқ, егер жүнсіз болса, оның кемшілігі емес. Астарлы…
Алам десе сақ құлақ,
Берем десе салпаң құлақ.
Берем десе салпаң құлақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға екі түрлі мінезді салыстырып көрсетеді: бір нәрсені алуға келгенде елеңдеп, өте сақ…
Алаңғасарға әрі құла десе, бері құлар.
Негізгі мағынасы Алаңғасар адам — ойы шашыраңқы, байыппен әрекет етпейтін, айтқанды толық ұқпайтын кісі. Мұндай адамға…
Ала ойлаған алысқа бармайды.
Негізгі мағынасы Ала ойлаған алысқа бармайды деген мақалдың тура мағынасы — ойы ала-құла, ниеті тұрақсыз адам ұзаққа…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Аларманға алтау аз,
Берерменге бесеу көп.
Берерменге бесеу көп.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — алушы адамға алты да аз көрінеді, ал беруші адамға бесеу де көп болып…
Аласаны атқа санама,
Жақсыны жатқа санама.
Жақсыны жатқа санама.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды сыртқы көрініске не алыстағы атаққа қарап бағаламауды ескертеді. «Аласаны атқа…
Аласаны атқа санама,
Жаманды затқа санама.
Бір сынаған жаманды,
Екінші рет сынама.
Жаманды затқа санама.
Бір сынаған жаманды,
Екінші рет сынама.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: аласаны — бойы аласа, әлсізді, жаманды — мінезі нашар, сенімсіз адамды…
Алашағыңа сенбе,
Алғаныңа сен.
Алғаныңа сен.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: әлі қолыңа тимеген, уәде етілген нәрсеге толық сеніп кетпе, ал қолыңа…
Алаша тұқымын танытпас,
Жүк көтеріп жарытпас.
Жүк көтеріп жарытпас.
Негізгі мағынасы Алаша — асыл тұқымды түйе мен жабы түйеден туған будан. Мақал бойынша ол асыл тұқымының қасиетін…
Албасты қабаққа қарап басады.
Негізгі мағынасы Албасты қабаққа қарап басады деген мақал адамның ішкі күйі мен сыртқы келбетінің, әсіресе қабағының…
Ал ғаның жаман болса,
Көңілің жарым.
Атың жаман болса,
Талар қарың.
Көңілің жарым.
Атың жаман болса,
Талар қарың.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өміріндегі екі нәрсенің қадірін айтады: мінезі нашар жолдас пен жарамсыз аттың зияны…
Алғаш ойла, кейін сөйле.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды асықпай, алдымен ойланып алып сөйлеуге шақырады. Тура мағынасында — сөз айтпас бұрын…
Алғырды мақта, өткірді сақта.
Негізгі мағынасы Қабілетті, ісі өнімді адамды мадақта, ал өткір нәрсені абайлап сақта деген кеңес. Алғыр құсты, алғыр…
Алғыр жігіт ақылына қарай іс қылар.
Олақ жігіт оңай істі жүк қылар.
Олақ жігіт оңай істі жүк қылар.
Негізгі мағынасы Алғыр, зерек жігіт істі ақылмен, есеппен атқарады: қиын жұмыстың да ретін тауып, жеңілдетіп алады. Ал…
Алғыс алған тек те емес,
Қарғыс алған көктемес.
Қарғыс алған көктемес.
Негізгі мағынасы Алғыс алған адамға жол ашылады, ісі оңға басады, елдің ықыласына бөленеді деген ой айтылады. Ал қарғыс…
Алдамасаң базар жоқ.
Негізгі мағынасы Базарда сатушы тауарын мақтайды, кемшілігін жасырады, бағаны асырып айтады; алушы да жоқтан өзгені…
Алдау бар жерде ақиқат жоқ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: алдау болған жерде шындық айтылмайды, ақиқат көрінбейді. Астарлы мағынасы…
Алдау мен өтірік - сұмның ісі.
Негізгі мағынасы Алдау мен өтірік айтатын адам — сұм, яғни ниеті бұзық, екіжүзді кісі деген ой айтылады. Мақал тура…
<<Ал>> десең қуанады, «бер» десең күйінеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам мінезіндегі сараңдық пен пейілсіздікті әжуалайды. Біреу «ал» десе, яғни өз пайдасына…
Алды-артыңа қарайла,
Бөрік астында бөрі бар,
Басып кетпе, абайла.
Бөрік астында бөрі бар,
Басып кетпе, абайла.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамды әр қадамын аңдап басуға, айналасына мұқият қарауға шақырады. Тура мағынасында жол…
Алдына келгенді тістейді,
Артына келгенді тебеді.
Артына келгенді тебеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал мінезі асау, ашуға тез берілетін, ызақор адамды сипаттайды. Мұндай кісі алдына келгенді де…
Алдынан дау,
Артынан сөз кетпеген.
Артынан сөз кетпеген.
Негізгі мағынасы Бұл мақал ел ішінде аты шыққан, көптің көзіне түскен адам туралы айтады. Оның алдыңғы жағында да…
Алдыңғы арбаның доңғалағы қайда жүрсе,
Соңғы арбаның доңғалағы сонда жүріеді.
Соңғы арбаның доңғалағы сонда жүріеді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — алдыңғы арба қай бағытқа жүрсе, соңындағы арбаның доңғалағы да сол ізімен…
Алдыңғы көштің адасқанын соңғы көш білер.
Негізгі мағынасы Алдыңғы көштің адасқанын соңынан келе жатқан көш біледі: соңғылар алдыңғының ізіне қарап, қай жерде…
Алдырған албырт анасының қойнын ашар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: асығыс, албырт адам бір істі бүлдіріп алып, кейін амалсыз анасының қойнына…
Алжыған төбет айға қарап үреді.
Негізгі мағынасы Алжыған төбет айға қарап үреді деген мақал сырт көзге пайдасыз, мәнсіз әрекетті әжуалайды. Мұнда тура…
Алла білгенді молда білмес.
Негізгі мағынасы Алланың білгенін молда білмейді: адамның білімі қанша терең болса да, оның шегі бар, келешекті…
Алланың бір аты - шындық .
Негізгі мағынасы Шындық — жай ғана дұрыс сөз емес, киелі ұғым: оны бұрмалау Алланың өзіне қарсы шыққанмен тең. Мақал…
Алланың шайтанынан адамның шайтаны күшті.
Негізгі мағынасы Шайтан — адамды жамандыққа азғыратын күш, бірақ мақал одан да қауіптісі бар дейді: ол — адам…
Алма ағашын бергеніне қарап бағала,
Адам баласын еңбегіне қарап бағала.
Адам баласын еңбегіне қарап бағала.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның да, заттың да қадірін сыртқы көрінісіне емес, берген пайдасына қарап тану керегін…
Алмақтың да салмағы бар.
Негізгі мағынасы Алу да жеңіл іс емес: біреуден алған сыйлық, көмек, қарыз адамға міндет жүктейді. Алған нәрсені…
Алмас қанжарды жұмсақ қайраққа жаниды.
Негізгі мағынасы Өткір алмас қанжардың жүзін жұмсақ қайраққа жанып өткірлейді. Қатты болат қатты нәрсеге соқса…
Алмас қылыш - майданда серік,
Асыл сөз - майданда да, сайранда да серік.
Асыл сөз - майданда да, сайранда да серік.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: соғысқа түскен батырға алмас қылыш қалай қажет болса, адамға жақсы, орынды…
Алмастың жауы - қорғасын.
Негізгі мағынасы Ең қатты тас саналатын алмастың, сондай-ақ өткір болат жүздің жауы ретінде жұмсақ қорғасын аталады…
Алпысқа дейін асыр,
Жетпістен кейін жасыр.
Жетпістен кейін жасыр.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның өмір жасына байланысты мінез-құлықты, әсіресе қартайған шақтағы сабыр мен…
Алпысқа келген адамның
Алты түрлі реңі.
Айнымайды жылқының
Торысы мен күреңі.
Алты түрлі реңі.
Айнымайды жылқының
Торысы мен күреңі.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам жасы ұлғайған сайын түрі де, қалпы да өзгеретінін айтады. Тура мағынасында алпыстан…
Алпыстағы атаңды жыққанша,
Алтыдағы атанды жық.
Алтыдағы атанды жық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — алпыс жастағы әлсіз қарияны жығудан гөрі, алты жастағы күшті атанды жығу…
Алты аласы, бес бересі жоқ.
Негізгі мағынасы Біреудің алатыны да, беретіні де жоқ — оның ешкіммен есеп айырысатын ісі жоқ. Бұл тұрақты тіркес…
Алты қатын асқа барса,
Әрқайсысы өз мұңын айтар.
Әрқайсысы өз мұңын айтар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — алты әйел бір асқа, яғни бір бас қосуға барса, олардың әрқайсысы өз…