Аңқау елге - арамза молда.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сырттай діндар, білімді не беделді болып көрінген адамның аңқау, сенгіш елді алдап кетуі мүмкін екенін ескертеді. Тура мағынасында — арамза молда аңқау жұртты оңай иландырады; астарлы мағынасында — көзі ашық емес, саралап ойламайтын қауым жалған сөзге еріп, зиян шегуі ықтимал. Мақал адамдарды кез келген уәжге сене салмай, ақылмен тексеруге шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «аңқау ел» — алдануға бейім, тәжірибесі аз немесе сақтығы кем жұрттың бейнесі. «Арамза молда» — дін атын, білім беделін немесе абыройын жамылып, өз пайдасын көздейтін қу адамды білдіреді. Яғни мақал жеке адамның мінезін ғана емес, қоғамдағы сенгіштік пен алаяқтықтың арақатынасын да бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әртүрлі жалған уәде беретін алаяқтарға қатысты айтылады. Мысалы, интернетте «аз ақша салып, көп пайда табасыз» дейтін күмәнді жарнамаға сеніп қалу — аңқаулықтың көрінісі. Сондықтан қандай да бір ұсынысты қабылдамас бұрын, оның шындығын тексеру керек.