Адам туралы — 11-бет 4641
Сұрыптау:
Алты қойы артық болса,
Інісі ағасына сәлем бермес.
Інісі ағасына сәлем бермес.
Негізгі мағынасы Кіші бауырдың ағасынан бар болғаны алты қойы артық болса, ол енді ағасына сәлем бермейді. Мақал аз…
Алтын алма, алғыс ал,
Алғыс алтын емес пе.
Алғыс алтын емес пе.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның алған дүниесіне емес, көрген жақсылығына, еткен қызметіне шынайы ризалық білдірудің…
Алтын артқан жаман есек те
«Жаппарқұл» мырза атанар.
«Жаппарқұл» мырза атанар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — үстіне алтын артылған жаман есек болса да, сырт көзге бай, дәулетті адам…
Алтын базарында бағалы.
Негізгі мағынасы Алтынның шын бағасы оны білетін, іздейтін, сатып алатын жерде — базарда ашылады. Жолда жатқан алтынды…
Алтын басты әйелден
Бақыр басты еркек артық.
Бақыр басты еркек артық.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: сыртқы сән-салтанаты мол, бағалы әшекей таққан әйелден гөрі, қарапайым…
Күнде бір мақал
«Адам туралы» сияқты мақалдар күн сайын таңғы 09:00-де Telegram-ға келеді
Алтынды ала білген бөле де біледі.
Негізгі мағынасы Алтынды тауып, қолға түсіре білген адам оны қалай бөлу, кімге қанша беру, неге жұмсау керегін де…
Алтынды тот баспайды.
Негізгі мағынасы Темір ылғалдан тот басып, мүжіліп бітеді, ал алтын жылдар бойы жерде жатса да жарқырап шығады. Мақал…
Алтын ерің атқа тисе,
Алтынын ал да, отқа жақ.
Алтынын ал да, отқа жақ.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: егер алтыннан жасалған ер атқа жарамаса, оны сол күйі ұстап отырмай…
Алтын жерде жатпайды,
Жаман ұста суын таппайды.
Жаман ұста суын таппайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын жерге тасталып жатпайды, яғни бағалы нәрсе ұзақ уақыт қараусыз…
Алтын көріп періште жолдан тайған.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: тіпті періште сияқты таза, пәк жанның өзі алтынды көрсе, жолынан тайып…
Алтын қайшы пішкенге жақсы,
Алтын қасық ішкенге жақсы.
Алтын қасық ішкенге жақсы.
Негізгі мағынасы Алтын қайшы киім пішкен шеберге, алтын қасық ас ішкен адамға жақсы: қымбат зат оны қолданатын адамға…
Алтын қарғы ит мойнында да жүреді.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — иттің мойнында алтыннан жасалған қарғы да болуы мүмкін. Астарлы мағынасы…
Алтынның қолда барда қадірі жоқ.
Негізгі мағынасы Қолыңда алтын жатқанда, оған көзің үйреніп, оның қаншалықты қымбат екенін сезбейсің. Ол жоғалғанда…
Алтын табылса,
Түйерге түйіншек табылмайды.
Түйерге түйіншек табылмайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: қымбат алтын табылғанымен, оны түйіп алатын шағын түйіншек те табылмауы…
Алтын тісті ауыздан,
Аса жаман сөз шығар.
Жаннан безген жауыздан,
Жазығы жоқ көз шығар.
Аса жаман сөз шығар.
Жаннан безген жауыздан,
Жазығы жоқ көз шығар.
Негізгі мағынасы Бұл мақал сөздің құдіреті мен адамның ішкі мінезін салыстырады. Тілі әдемі, аузы алтындай көрінген…
Алуа дегенмен ауыз тұшымас.
Негізгі мағынасы «Алуа, алуа» деп қанша айтсаң да, ауызға тәттілік келмейді: тәттіні сезіну үшін оны жеу керек. Мақал…
Алуан-алуан жүйрік бар,
Әліне қарай шабатын.
Әліне қарай шабатын.
Негізгі мағынасы Бұл мақал әр адамның, әр істің, әр қабілеттің өз өлшемі бар екенін білдіреді. Тура мағынада…
Алуға келгенде азбандай,
Беруге келгенде шөлден құдық қазғандай .
Беруге келгенде шөлден құдық қазғандай .
Негізгі мағынасы Бұл мақал адам мінезіндегі сараңдық пен пайдакүнемдікті әшкерелейді. Біреуден бірдеңе алуға келгенде…
Алушы - арыстан, беруші - тышқан.
Негізгі мағынасы Біреуден бірдеңе алар кезде адам арыстандай батыл, сұрағанын табанда талап етеді; ал қарызды қайтарар…
Алушыдан қалмайды,
Айтушыдан қалады.
Айтушыдан қалады.
Негізгі мағынасы Тауар алушының жоқтығынан сатылмай қалмайды, бағасын айтушының кесірінен қалады. Базарда алушы әрдайым…
Алушы мал таныса,
Сатушыға не тұрыс.
Сатушыға не тұрыс.
Негізгі мағынасы Алушы малды жақсы танитын болса, сатушыға дауласып, бағаны көтеріп тұратын не қалады? Малдың жасын…
Алыс жолдың іздерін түйе білер.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — ұзақ жолда қалған ізді түйе жақсы таниды, өйткені ол шөл, құм, көш жолын…
Алыссаң, атаң болса да жық,
Аясаң, көтеріп жібер.
Аясаң, көтеріп жібер.
Негізгі мағынасы Күресте алысқан екенсің, қарсыласың әкең болса да жық; ал аясаң, жықпай, көтеріп барып жібер. Мақал…
Алыстағы әулиеден,
Жақындағы машайық артық,
Танымайтын періштеден,
Танитын шайтан артық.
Жақындағы машайық артық,
Танымайтын періштеден,
Танитын шайтан артық.
Негізгі мағынасы Алыста жүрген әулиеден гөрі жаныңда тұрған қарапайым шейх пайдалырақ, танымайтын періштеден гөрі таныс…
Алыс та жақын болар, жолын тапсаң,
Жақын да алыс болар, қолын қақсаң.
Жақын да алыс болар, қолын қақсаң.
Негізгі мағынасы Алыстағы адам да жақын болады, егер оған жол таба білсең: сыйласып, хабарласып, көңілін тауып жүрсең…
Алыстан ердің дәрібі бар,
Қасына барсаң, баладай.
Алыстан таудың дәрібі бар,
Қасына барсаң, обадай.
Қасына барсаң, баладай.
Алыстан таудың дәрібі бар,
Қасына барсаң, обадай.
Негізгі мағынасы Алыстан қарасаң, ердің айбыны, дәрібі зор көрінеді, ал жақын барсаң, баладай қарапайым. Тау да солай…
Алыстан үрген ит қаппас,
Төбеге төменнен су ақпас.
Төбеге төменнен су ақпас.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы: алыста тұрған иттің үргені қауіп төндірмейді, ал төбенің басына төменнен…
Алыстан шабынған батырдың күші қайтар.
Негізгі мағынасы Жауға алыстан шауып келген батыр шайқасқа жеткенше шаршап, күші қайтады: аты болдырып, өзі қалжырайды…
Алыстан шабынған бураның күші қайтады.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — бура ұзақ қашықтыққа шауып, көп күш жұмсағанда әлсірейді. Астарлы…
Алысты жақындатар - ат,
Жақынды алыстатар - жат.
Жақынды алыстатар - жат.
Негізгі мағынасы Ат алыс жерді жақын етеді: жаяу күндеп жүретін жолды жүйрік ат бір күнде өтеді. Ал жат адам…
Алыстың жақыны бар,
Тентектің мақұлы бар.
Тентектің мақұлы бар.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — алыста жүрген адамның да жанашыры, сүйеніші болады; ал тентек, жөнсіз…
Амалсыз істеген жақсылық алғысқа татымайды.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның істеген ісі өз еркімен, ықыласпен жасалса ғана шынайы құнды болатынын білдіреді…
Аманат, аманатқа қылма қиянат.
Негізгі мағынасы Аманат — біреудің сеніп тапсырған нәрсесі, сөзі, міндеті не құпиясы. Бұл мақал сол сенімге қиянат…
Аманат аман сақтайды.
Негізгі мағынасы Аманат деген — біреудің сеніп тапсырған заты, сөзі немесе міндеті. «Аманат аман сақтайды» деген мақал…
Амандықта қадір жоқ,
Алдырған соң білерсің.
Денсаулықта қадір жоқ,
Ауырған соң білерсің.
Жақсылықта қадір жоқ,
Айырылып қалғанда білерсің.
Алдырған соң білерсің.
Денсаулықта қадір жоқ,
Ауырған соң білерсің.
Жақсылықта қадір жоқ,
Айырылып қалғанда білерсің.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамның қолындағы бар игіліктің қадірін көбіне жоғалтқанда ғана түсінетінін айтады. Амандық…
Аман ердің аты шығар.
Негізгі мағынасы Ер аман-сау жүрсе, оның аты да шығады, атақ-абыройға жетеді. Мақалдың ойы: даңқтың алғышарты — тірі…
Анадан алтау туғанша,
Жалғыз туса не етеді?
Елге түлға керек-ті.
Қарағайға қарсы бұтақ біткенше,
Еменге айыр бұтақ бітсе не етеді?
Құсқа тұғыр керек-ті.
Жалғыз туса не етеді?
Елге түлға керек-ті.
Қарағайға қарсы бұтақ біткенше,
Еменге айыр бұтақ бітсе не етеді?
Құсқа тұғыр керек-ті.
Негізгі мағынасы Бұл мақалдың тура мағынасы — табиғаттағы күшті ағашқа сүйеніш болар бұтақ, құсқа қонатын тұғыр қажет…
Ана сүтімен бітпеген қасиет
Тана сүтімен сіңбейді.
Тана сүтімен сіңбейді.
Негізгі мағынасы Бұл мақал адамға туа бітетін не ерте жастан бойға сіңетін қасиет кейін оңай өзгермейтінін білдіреді…
Ана тілін алмаған - арсыз.
Негізгі мағынасы Анасының тілін алмаған, яғни анасының сөзін тыңдамаған, ақылына көнбеген адам арсыз, ұятсыз. Мақалдағы…
Ант бұзған оңбайды,
Салт бұзған сорлайды.
Салт бұзған сорлайды.
Негізгі мағынасы Ант бұзған адамға сенім жоғалады, өйткені берген сөзінен тайған кісі өз абыройын да, ел ішіндегі…