Жазмыш туралы 427
Жазмыш туралы мақал-мәтелдер тағдыр, бұйрық пен өмір сынағын түсіндіріп, сабыр мен үмітке үндейді.
427
Мақал-мәтел
73.2K
Қаралым
171
Орташа
Сұрыптау:
Бармаса бата қаза.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір іске, сапарға не ниет еткен жерге бармасаң, одан берілетін бата ме...
Тазша бір іс істейді,
Құдай оны қолдаса.
Құдай оны қолдаса.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ақылы кемел емес, қарапайым көрінетін тазша да бір іске кірісіп, егер Қ...
Ашуы шөккен нардай, жауған қардай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам ашуды сыртқа қатты шығармай, ішке жұтып, сабыр сақтаған күйін бейнелейді. Тура мағын...
Қарсы келсе кәрілік,
Қара нарды шөктірер.
Қара нарды шөктірер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қарттықтың адамға күш-қуат жағынан үстем келетінін білдіреді. Жастардың қуаты мол болса д...
Кәрі қыз ер таңдамайды,
Өлген кісі жер таңдамайды.
Өлген кісі жер таңдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның кейбір жағдайларда таңдау еркі шектелетінін білдіреді. Тура мағынада кәрі қыз енд...
Өлер бала молаға қашады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: өлімге жақындаған, әлсіреген бала бейне бір молаға қарай қашатындай күй...
Адам бақтың қонғанын білмейді
ұшқанын біледі.
ұшқанын біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға берілген бақ, ырыс, денсаулық, мүмкіндік сияқты жақсы нәрселер көбіне қолында тұрғ...
Өлгеннің соңынан өлмек жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Өлгеннің соңынан өлмек жоқ» деген мақал өмірдің заңын еске салады: адам өлсе, оның артынан бірге...
Құдай қылғанды былай қылма.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға Жаратқанның жазғанына қарсы келмеуді, тағдырға орынсыз араласпауды ескертеді. Тура...
Жортушының басы жолда қалады.
**Негізгі мағынасы** «Жортушының басы жолда қалады» деген мақал көп жүрген, жиі сапар шегетін адамның басына түрлі қатер...
Біреу суға жете алмадым деп «аһ» ұрады,
Біреу судан өте алмадым деп «аһ» ұрады.
Біреу судан өте алмадым деп «аһ» ұрады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың түпкі ойы — әр адамның мұңы мен қиыншылығы әртүрлі екенін айту. Біреу мақсатына жете...
Байыдым деме,
Кедейлік басыңа жетер.
Жетістім деме,
Қара жер түбіңе жетер.
Кедейлік басыңа жетер.
Жетістім деме,
Қара жер түбіңе жетер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды астамсудан, артық мақтанудан сақтандырады. «Байыдым деме» дегені — бүгінгі дәулетк...
Өлместі Құдай жаратпас,
Сынбасты ұста жасамас.
Сынбасты ұста жасамас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, ешбір жан иесі мәңгі өмір сүрмейді: адам да, зат та бір күні то...
Біреуге елден береді,
Біреуге жерден береді.
Біреуге жерден береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір адамға елден үлес тиеді, бір адамға жерден үлес тиеді деген ой. Ас...
Құдай ұрғанды Пайғамбар асасымен түртеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың мағынасы: бір адамға жамандық немесе кесел алдын ала жазылып қойса, оған кіші себептің...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін ба...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
Уайым түбі - тұңғиық,
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды уайымға берілмеуге, батыл қадам жасап, тәуекелге бел байлауға шақырады. Тура мағын...
«Жазмыш туралы» санатындағы қазақ мақал-мәтелдері тағдырдың жазуы, адамға бұйырған несібе, өмір жолындағы бұралаңдар мен сынақтардың мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді. Бұл нақылдар халықтың дүниетанымын, Алланың бұйрығына илану мен адамның ниеті, еңбегі арасындағы байланысын танытады.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.