Жазмыш туралы 427
Жазмыш туралы мақал-мәтелдер тағдыр, бұйрық пен өмір сынағын түсіндіріп, сабыр мен үмітке үндейді.
427
Мақал-мәтел
105.3K
Қаралым
246
Орташа
Сұрыптау:
Ашуы шөккен нардай, жауған қардай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам ашуды сыртқа қатты шығармай, ішке жұтып, сабыр сақтаған күйін бейнелейді. Тура мағын...
Қайғың қара қазан болсын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қайғыңның үлкен қара қазанға теңелуі. Астарлы мағынасы — адамның басын...
Жерінен ауғанға жеті жыл қоныс жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: өз жерінен, ата қонысынан айырылған адамға тұрақтап, орнығып кету оңай...
Бақыт - қолдың кірі.
**Негізгі мағынасы** «Бақыт - қолдың кірі» деген мақал бақыттың тұрақты, мәңгі ұстап тұратын нәрсе еместігін білдіреді....
Ажал Алладан, амалы адамнан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өмірінде бәрі өз қолында емес екенін білдіреді. Ажал, яғни өлім — Алланың жазуы,...
Байыдым деме,
Кедейлік басыңа жетер.
Жетістім деме,
Қара жер түбіңе жетер.
Кедейлік басыңа жетер.
Жетістім деме,
Қара жер түбіңе жетер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды астамсудан, артық мақтанудан сақтандырады. «Байыдым деме» дегені — бүгінгі дәулетк...
Көп екен көргеннен көрмегенің
Бәрінен жақсы екен өлмегенің.
Бәрінен жақсы екен өлмегенің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам көргенінен көрмегені көп, ал тірі жүргеннің бәрі жақсы деген ой....
Ақша қарда көп жүрсең,
Көзің бір күн қарығар.
Алыс жерде көп жүрсең,
Көңілің бір тарығар.
Көзің бір күн қарығар.
Алыс жерде көп жүрсең,
Көңілің бір тарығар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұзақ уақыт бір ортада, бір қалыпта не бірсарынды жағдайда көп жүре берудің зиянын ескерте...
Біреу суға жете алмадым деп «аһ» ұрады,
Біреу судан өте алмадым деп «аһ» ұрады.
Біреу судан өте алмадым деп «аһ» ұрады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың түпкі ойы — әр адамның мұңы мен қиыншылығы әртүрлі екенін айту. Біреу мақсатына жете...
Адам бақтың қонғанын білмейді
ұшқанын біледі.
ұшқанын біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға берілген бақ, ырыс, денсаулық, мүмкіндік сияқты жақсы нәрселер көбіне қолында тұрғ...
Байды Құдай ұрайын десе, жортуыл жасайды,
Биені Құдай ұрайын десе, құлын тастайды.
Биені Құдай ұрайын десе, құлын тастайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бай адамға Құдай жазасын бергісі келсе, оның мал-мүлкіне қауіп төндірі...
Ноқталы басқа бір өлім.
**Негізгі мағынасы** «Ноқталы басқа бір өлім» деген мақал адамның басына түскен ауыр тағдырдан, еріксіз күйден құтылу қ...
Құдайдың өзі бермейді ,
Біреудікін біреуге ауыстырып береді.
Біреудікін біреуге ауыстырып береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың түпкі ойы — адам баласының ырыс-несібесі, бағы мен үлесі бірдей болмайтынын айту. Кейд...
Біреуге елден береді,
Біреуге жерден береді.
Біреуге жерден береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір адамға елден үлес тиеді, бір адамға жерден үлес тиеді деген ой. Ас...
Бетерден де бетер бар.
**Негізгі мағынасы** «Бетерден де бетер бар» деген мақал өмірде жаманның да, қиынның да, ауырдың да одан әрі асқан түрі...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Таудай талап бергенше,
Бармақтай бақ бер.
Бармақтай бақ бер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға шама жетпейтін зор талап, үлкен арман бере салғаннан гөрі, соған сәйкес келетін ба...
Таң атпайын десе де,
Күн қоймайды.
Күн қоймайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің өз заңдылығы бар екенін білдіреді. Адам бір істің болуын қаламаса да, табиғат пен...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
Уайым түбі - тұңғиық,
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
Батасың да, кетесің.
Тәуекел түбі - желқайық,
Мінесің де, өтесің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды уайымға берілмеуге, батыл қадам жасап, тәуекелге бел байлауға шақырады. Тура мағын...
«Жазмыш туралы» санатындағы қазақ мақал-мәтелдері тағдырдың жазуы, адамға бұйырған несібе, өмір жолындағы бұралаңдар мен сынақтардың мәнін қысқа да нұсқа жеткізеді. Бұл нақылдар халықтың дүниетанымын, Алланың бұйрығына илану мен адамның ниеті, еңбегі арасындағы байланысын танытады.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.
Мұндай мақалдар қиындыққа мойымай, сабыр сақтауға, жақсылықтан үміт үзбеуге шақырады. Сондай-ақ тағдырды сылтау етпей, әрекет пен жауапкершілікті қатар ұстауды еске салып, өмірдің әр кезеңінде дұрыс шешім қабылдауға бағыт береді.